Kayak và SUP (ván chèo đứng) trên hồ Tà Đùng thường là hoạt động ghép thêm của tour, không phải chặng cố định; người mới hoàn toàn có thể chèo nếu ở vùng nước lặng gần bờ, có áo phao cài khoá, có hướng dẫn trước khi xuống nước và có người giám sát. Kayak đôi là lựa chọn dễ nhất cho người mới và cho cha mẹ đi cùng trẻ lớn; SUP đòi hỏi thăng bằng hơn, người mới nên tập quỳ trước khi đứng. Người không biết bơi, người vừa uống rượu bia, trẻ nhỏ đi một mình không nên tham gia.
Ngồi thuyền máy cho bạn nhìn hồ. Tự chèo kayak hay SUP cho bạn cảm nhận hồ: tiếng mái chèo, nước lướt sát tay, nhịp chậm đủ để nhìn cây trên bờ đảo. Nhưng tự chèo cũng có nghĩa là bạn tự chịu trách nhiệm nhiều hơn cho sự an toàn của mình.
Kayak và SUP khác nhau thế nào
Kayak là thuyền nhỏ, người chèo ngồi thấp gần mặt nước, dùng mái chèo hai đầu. Kayak đơn cho một người, kayak đôi cho hai người ngồi trước sau. Vì trọng tâm thấp, kayak khá ổn định trên nước lặng; người mới chỉ cần vài phút làm quen là có thể chèo thẳng và rẽ.
SUP là tấm ván dài, người chèo đứng hoặc quỳ trên ván, dùng mái chèo một đầu. SUP đòi hỏi giữ thăng bằng, nhất là khi đứng. Người mới thường ngã vài lần trước khi đứng vững. Trên nước lặng, ngã từ SUP thường chỉ là rơi xuống nước rồi leo lại, nhưng phải mặc áo phao và ở nơi có người giám sát.
Với khách tour lần đầu, kayak đôi thường là lựa chọn dễ nhất: hai người cùng chèo, một người khoẻ hơn ngồi sau lái hướng, người kia ngồi trước. Cha mẹ có thể chèo kayak đôi với con lớn. SUP hợp hơn với người trẻ, khoẻ, thích thử thách nhẹ, và không ngại bị ướt.
Ngoài ra còn có kayak ngồi trên mặt, loại phổ biến ở các điểm du lịch, người chèo ngồi trên một mặt phẳng thay vì ngồi lọt trong khoang. Loại này dễ leo lại khi bị lật, phù hợp với khách du lịch hơn kayak có khoang kín.
Ai nên chèo gì
Gợi ý chung để chọn, không thay hướng dẫn của người phụ trách tại chỗ:
| Người chèo | Gợi ý | Ghi chú |
|---|---|---|
| Người mới, chưa từng chèo | Kayak đôi cùng người có kinh nghiệm | Ở vùng nước lặng gần bờ |
| Cặp đôi, bạn bè | Kayak đôi hoặc mỗi người một kayak đơn | Đi cùng nhau, không tách xa |
| Trẻ lớn đi cùng cha mẹ | Kayak đôi, trẻ ngồi trước, người lớn ngồi sau | Áo phao vừa cỡ trẻ, hỏi quy định độ tuổi |
| Người trẻ khoẻ, thích thăng bằng | SUP, bắt đầu bằng tư thế quỳ | Chấp nhận bị ướt; mặc đồ bơi hoặc đồ nhanh khô |
| Người không biết bơi | Không nên tham gia | Có thể ngồi thuyền máy thay thế |
| Người vừa uống rượu bia | Không tham gia | Phản xạ chậm, dễ hạ thân nhiệt khi rơi xuống nước |
Mỗi đơn vị cung cấp kayak, SUP có quy định riêng về độ tuổi, cân nặng, yêu cầu biết bơi. Hỏi rõ trước khi đăng ký và tuân theo hướng dẫn tại chỗ.
Người chưa chắc mình hợp loại nào có thể thử kayak trước, rồi đổi sang SUP nếu còn thời gian và còn sức.
Trước khi xuống nước: năm điều phải có
Một buổi chèo an toàn bắt đầu từ trên bờ:
- Áo phao vừa cỡ, cài khoá, siết dây. Không có ngoại lệ, kể cả người bơi giỏi.
- Nghe hướng dẫn cơ bản: cách cầm mái chèo, cách chèo thẳng, rẽ, dừng; với SUP là cách đứng lên, cách ngã an toàn ra xa ván và cách leo lại.
- Biết phạm vi được chèo: chỉ trong vùng nước người hướng dẫn chỉ định, thường gần bờ, lặng, có người quan sát. Không tự chèo ra xa, vào nhánh hồ khuất.
- Biết tín hiệu: người hướng dẫn gọi về thì về ngay; khi gặp khó, giơ mái chèo lên cao hoặc vẫy tay để báo.
- Có người giám sát trên bờ hoặc trên thuyền hỗ trợ, nhất là với đoàn có người mới.
Nếu không có người giám sát, không có áo phao, hoặc không ai hướng dẫn, đừng xuống nước dù hồ trông lặng và đẹp đến đâu.
Một buổi chèo cho người mới không cần dài. Khoảng thời gian vừa đủ để làm quen, chèo một vòng quanh vịnh nhỏ và quay về khi vẫn còn sức thường vui hơn một chuyến dài kết thúc bằng mỏi rã tay. Hỏi người hướng dẫn thời lượng thuê và giờ phải trả thuyền.
Chèo ở đâu, khi nào
Vùng nước tốt nhất cho kayak, SUP là những vùng lặng, gần bờ, ít thuyền máy qua lại. Sóng do thuyền máy tạo ra có thể làm kayak chòng chành và làm người đứng SUP mất thăng bằng. Người hướng dẫn thường chọn một vịnh nhỏ giữa các đảo, kín gió, để khách chèo.
Thời điểm tốt nhất thường là buổi sáng, khi gió nhẹ và mặt hồ phẳng. Chiều muộn gió có thể lên, chèo ngược gió rất mệt, nhất là với người mới. Một người mới chèo xuôi gió ra xa dễ dàng nhưng không đủ sức chèo ngược về là tình huống thường gặp.
Tránh chèo khi có sấm chớp, gió mạnh, mưa lớn, sương mù dày. Tránh chèo khi trời gần tối. Tránh chèo vào vùng nước có nhiều cây chết đứng dưới nước hoặc vật trôi, vì có thể va chạm hoặc mắc kẹt.
Không chèo gần khu vực công trình thuỷ điện, cửa lấy nước hay những nơi có biển cấm. Dòng nước gần những khu vực này có thể mạnh bất ngờ.
Người hướng dẫn có quyền dừng buổi chèo bất cứ lúc nào khi thấy thời tiết đổi hoặc có người gặp khó. Khi được gọi về, chèo về ngay, kể cả khi bạn đang thấy vui và còn sức.
Kỹ thuật chèo cơ bản cho người mới
Với kayak, cầm mái chèo bằng hai tay, hai bàn tay cách nhau rộng hơn vai một chút, khớp tay thẳng. Đưa lưỡi chèo xuống nước ở gần mũi chân, kéo về phía hông rồi nhấc lên, đổi bên. Lực chèo đến từ xoay thân người chứ không chỉ từ cánh tay; xoay thân giúp chèo lâu mà không mỏi vai. Muốn rẽ trái, chèo mạnh hơn ở bên phải, và ngược lại.
Với kayak đôi, người ngồi sau quan sát người ngồi trước và chèo theo nhịp. Người ngồi sau là người lái hướng, người ngồi trước tạo lực. Hai người chèo lệch nhịp thì mái chèo va nhau và kayak đi vòng vèo, chuyện rất thường gặp ở những phút đầu, chỉ cần thống nhất đếm nhịp.
Với SUP, bắt đầu bằng tư thế quỳ giữa ván, chèo vài phút cho quen. Khi thấy ổn, đặt hai chân vào chỗ đầu gối vừa quỳ, rộng bằng vai, đứng dậy từ từ, đầu gối hơi chùng, mắt nhìn về phía trước chứ không nhìn chân. Cầm mái chèo một tay ở đầu cán, một tay ở giữa cán, đưa lưỡi chèo xuống nước phía trước và kéo về cạnh chân.
Dù kayak hay SUP, người mới thường chèo quá mạnh ở phút đầu rồi mệt nhanh. Chèo đều, nhẹ, nghỉ khi cần, và luôn chừa sức cho đường về.
Mặc gì, mang gì khi chèo
Đồ phù hợp giúp buổi chèo dễ chịu và an toàn hơn:
- Đồ nhanh khô: đồ bơi, áo thun thể thao, quần ngắn. Tránh quần jean, đồ cotton dày ngấm nước nặng và lạnh.
- Áo dài tay mỏng chống nắng, vì chèo lâu dưới nắng phản chiếu mặt nước.
- Mũ có quai, kính râm có dây.
- Dép quai hậu hoặc giày đi nước, không đi chân trần trên bờ đá, bờ đất.
- Kem chống nắng chống nước.
- Túi khô buộc vào kayak nếu mang điện thoại; tốt nhất để điện thoại lại trên bờ.
- Khăn và bộ đồ khô để thay khi lên bờ.
- Nước uống, vì chèo là vận động, dễ mất nước dù trời mát.
Buổi sáng sớm và mùa mưa, nước hồ có thể lạnh. Người dễ lạnh nên mặc áo khoác mỏng bên trong áo phao, và lên bờ thay đồ ấm ngay sau khi chèo.
Nhiều người mới hỏi có nên mang giày vào khi chèo SUP không. Trên ván, đi chân trần cho cảm giác bám tốt hơn; giày đi nước dùng khi xuống bờ đá, bờ đất. Tránh giày thể thao thường, ngấm nước và nặng khi ngã xuống hồ.
Khi bị lật kayak hoặc ngã khỏi SUP
Với người mới, ngã khỏi SUP là chuyện bình thường. Khi cảm thấy mất thăng bằng, ngã ra xa tấm ván, sang bên hông, không ngã đập xuống ván. Áo phao sẽ đưa bạn nổi lên. Giữ mái chèo nếu được, bơi lại tấm ván, leo lên từ phía giữa ván ở tư thế nằm sấp rồi quỳ dậy.
Lật kayak ít gặp hơn trên nước lặng, nhưng có thể xảy ra khi nghiêng người quá mạnh hoặc gặp sóng thuyền máy. Khi lật, giữ bình tĩnh, áo phao giữ bạn nổi. Bám vào kayak, gọi người giám sát, không cố bơi vào bờ một mình nếu bờ xa. Người giám sát sẽ hướng dẫn lật lại kayak hoặc kéo vào bờ.
Nước hồ vùng cao có thể lạnh. Ở dưới nước lâu dễ bị lạnh run, mệt nhanh. Sau khi lên bờ, lau khô, thay đồ ấm, uống nước ấm nếu có. Người run nhiều, môi tím, lơ mơ cần được ủ ấm và theo dõi.
Bài học chung: chèo trong phạm vi mà nếu bị lật, bạn có thể được hỗ trợ nhanh. Đó là lý do người hướng dẫn giới hạn vùng nước.
Chèo có trách nhiệm trên một hồ trong vùng rừng
Kayak và SUP cho phép đi sát bờ đảo, vào những lạch nhỏ mà thuyền máy không vào được. Đó là lợi thế, và cũng là trách nhiệm. Không cập vào bờ đảo khi chưa được phép, không bẻ cành cây ven bờ để làm điểm bám, không làm ồn khi đi gần những khu rừng yên tĩnh.
Không vứt bất cứ thứ gì xuống nước, kể cả vỏ trái cây. Nếu thấy rác trôi gần mình, nhặt lên mang vào bờ là một hành động nhỏ có ích. Một số nơi tổ chức các buổi chèo nhặt rác cho khách, nếu có dịp tham gia, đó là cách hay để vừa chèo vừa góp sức.
Giữ khoảng cách với thuyền đánh cá, lồng bè của người dân. Không chèo vào giữa khu lồng bè, không bám vào lưới, dây neo. Đó là sinh kế của người khác và cũng có thể làm bạn mắc kẹt.
Khi chèo xong, rửa sạch kayak, ván, mái chèo nếu được yêu cầu, trả áo phao đúng chỗ. Những việc nhỏ ấy giúp đơn vị cung cấp giữ đồ tốt cho những người đến sau.
Câu hỏi thường gặp
Không biết bơi có chèo kayak ở hồ Tà Đùng được không?
Không nên, kể cả khi mặc áo phao. Nếu bị lật, người không biết bơi dễ hoảng sợ, khó tự bám lại kayak. Có thể ngồi thuyền máy để ngắm hồ thay thế. Một số đơn vị cho phép người không biết bơi ngồi kayak đôi với người hướng dẫn; hỏi rõ trước.
Trẻ em mấy tuổi thì chèo kayak được?
Tuỳ quy định của đơn vị cung cấp và sức của từng trẻ. Trẻ lớn có thể ngồi kayak đôi với cha mẹ, mặc áo phao vừa cỡ, ở vùng nước lặng gần bờ. Trẻ nhỏ không nên tự chèo một mình. Hỏi đơn vị tour về độ tuổi tối thiểu.
Chèo SUP có khó không?
Đứng trên SUP cần thăng bằng, người mới thường ngã vài lần. Bắt đầu bằng tư thế quỳ, chèo vài phút cho quen rồi mới đứng lên từ từ, chân rộng bằng vai, mắt nhìn về phía trước. Trên nước lặng, phần lớn người khoẻ mạnh đứng được sau một thời gian ngắn.
Kayak, SUP có nằm trong giá tour Tà Đùng trọn gói không?
Chương trình trên landing tour Tà Đùng không liệt kê kayak, SUP trong phần bao gồm, nên đây thường là hoạt động ghép thêm có chi phí riêng. Hỏi đơn vị tour xem có cung cấp không, chi phí thế nào, và đăng ký trước để họ chuẩn bị.
Có thể chèo kayak ra các đảo xa không?
Không nên với người mới. Chèo ra xa thì dễ, chèo về khi mệt và ngược gió mới khó. Chỉ chèo trong phạm vi người hướng dẫn chỉ định. Muốn ra đảo xa, đi thuyền máy cùng đoàn.
Chèo kayak có cần mang điện thoại không?
Tốt nhất để điện thoại lại trên bờ hoặc trên thuyền hỗ trợ. Nếu cần mang, bỏ vào túi chống nước, buộc chặt vào kayak hoặc đeo cổ. Rơi điện thoại khi lật kayak gần như không lấy lại được vì hồ sâu.