Trẻ nhỏ có thể đi thuyền ngắm hồ trong tour Tà Đùng nếu có áo phao vừa đúng cỡ của trẻ, ngồi giữa thuyền phía trong cạnh một người lớn chịu trách nhiệm riêng, và người lớn luôn giữ được trẻ bằng một tay. Áo phao người lớn không dùng thay cho áo trẻ em được, vì trẻ sẽ tuột khỏi áo khi rơi xuống nước. Nếu bên thuyền không có áo phao vừa cỡ, hoặc trẻ đang ốm, quá mệt, hoảng sợ nước, lựa chọn an toàn là để trẻ ở lại bờ với một người lớn.
Đuối nước là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em tại Việt Nam, theo các báo cáo của cơ quan y tế và tổ chức quốc tế. Điều đó không có nghĩa là trẻ không nên đi thuyền, mà có nghĩa là mọi chi tiết an toàn đều phải làm thật, không làm cho có.
Trẻ mấy tuổi thì nên đi thuyền trong tour
Không có một mốc tuổi chung cho mọi gia đình. Điều quyết định là ba thứ: có áo phao vừa cỡ trẻ không, trẻ có ngồi yên được trong thời gian chặng thuyền không, và người lớn đi cùng có đủ để mỗi trẻ có một người giữ không.
Với trẻ còn rất nhỏ, chưa biết ngồi vững hoặc còn bú mẹ, áo phao phù hợp kích cỡ khó tìm ở các bến thuyền du lịch, và trẻ cũng không thể tự giữ đầu nổi trên mặt nước. Nhiều cha mẹ chọn để trẻ ở lại bờ với ông bà hoặc một người lớn, và thay phiên nhau đi thuyền. Đây là lựa chọn thận trọng và hợp lý.
Trẻ lớn hơn, biết ngồi yên, nghe lời, thường đi thuyền rất thích thú. Tuy vậy, sự thích thú cũng là rủi ro: trẻ muốn đứng lên, muốn với tay xuống nước, muốn chạy ra mũi thuyền. Trước khi lên thuyền, hãy nói rõ với trẻ những quy tắc và lý do, bằng ngôn ngữ trẻ hiểu.
Hỏi đơn vị tour trước khi đi xem bên thuyền có áo phao cỡ trẻ em không, có những cỡ nào, có quy định độ tuổi tối thiểu không. Câu trả lời giúp bạn quyết định có mang áo phao riêng của con hay không.
Một tiêu chí khác cha mẹ thường bỏ qua là tâm trạng của trẻ hôm đó. Trẻ vừa trải qua đêm trên xe, ngủ không đủ, hay vừa bị đánh thức sớm sẽ dễ cáu kỉnh, khó nghe lời. Một đứa trẻ cáu kỉnh trên thuyền nhỏ là bài toán khó cho người lớn. Cho trẻ ăn sáng, chơi một lúc trước khi ra bến.
Chọn áo phao cho trẻ: điều cần nhìn
Áo phao trẻ em khác áo người lớn không chỉ ở kích cỡ. Khi nhận áo ở bến, cha mẹ nên kiểm:
| Điểm kiểm | Vì sao quan trọng |
|---|---|
| Áo ghi cỡ hoặc khoảng cân nặng phù hợp | Áo quá rộng sẽ trượt khỏi trẻ khi xuống nước |
| Có dây luồn qua đáy quần | Giữ áo không bị đẩy lên khỏi đầu trẻ |
| Có phần phao hoặc gối sau gáy | Giúp giữ đầu trẻ ngửa lên khỏi mặt nước |
| Có quai cầm ở cổ hoặc vai | Người lớn kéo trẻ lên thuyền nhanh khi cần |
| Khoá cài chắc, không gãy | Khoá hỏng là áo vô dụng |
| Màu sáng | Dễ nhìn thấy trên mặt nước |
Sau khi mặc, nắm hai vai áo nhấc nhẹ lên. Nếu áo trượt lên tới cằm, tai hoặc trẻ tuột ra được, áo không vừa. Đổi áo khác hoặc không cho trẻ lên thuyền.
Áo phao cần được thử ngay trên người trẻ, không chỉ nhìn nhãn. Trẻ cùng tuổi có thể khác nhau nhiều về cân nặng và vóc người. Chiếc áo vừa với đứa trẻ này có thể rộng với đứa khác, nên mỗi trẻ phải được kiểm riêng.
Một số trẻ khó chịu khi mặc áo phao vì nóng, vướng. Cho trẻ mặc thử trên bờ vài phút, khen trẻ trông giống người đi biển, để trẻ quen trước khi lên thuyền. Đừng đợi tới khi đã ở trên thuyền mới mặc, trẻ sẽ vùng vằng đúng lúc nguy hiểm nhất.
Chỗ ngồi và cách giữ trẻ
Vị trí ngồi trên thuyền nhỏ ảnh hưởng nhiều tới độ an toàn của trẻ:
- Ngồi giữa thuyền, nơi ít lắc nhất, xa mũi và xa đuôi.
- Trẻ ngồi phía trong, người lớn ngồi phía mạn thuyền, như một hàng rào.
- Một người lớn cho một trẻ. Nếu đi một cha mẹ với hai trẻ nhỏ, nhờ thêm người lớn trong đoàn, hoặc chia hai chuyến.
- Tay luôn giữ được trẻ: quàng tay qua vai, nắm quai áo phao, hoặc cho trẻ ngồi giữa hai chân người lớn.
- Không cho trẻ ngồi trên mạn thuyền hay đứng ở mũi thuyền chụp ảnh, kể cả khi thuyền đã dừng.
- Người giữ trẻ không chụp ảnh. Ai chụp ảnh thì để người khác giữ trẻ. Hai tay cầm điện thoại là không còn tay nào cho trẻ.
Quy tắc cuối cùng nghe có vẻ khắt khe, nhưng phần lớn tai nạn với trẻ trên nước xảy ra trong vài giây người lớn mất tập trung.
Với trẻ đã lớn, có thể giao cho trẻ một việc nhỏ như giữ chai nước, đếm đảo, để trẻ có cảm giác được tin tưởng và ngồi yên lâu hơn.
Lên và xuống thuyền cùng trẻ: thứ tự an toàn
Phần lớn sự cố nhỏ với trẻ xảy ra lúc lên xuống thuyền, khi người lớn bận cầm đồ, thuyền chòng chành và mặt cầu tàu trơn. Thứ tự gợi ý:
- Mặc áo phao cho trẻ và cài khoá xong ở trên bờ, cách xa mép nước, trước khi tiến ra cầu tàu.
- Người lớn thứ nhất bước xuống thuyền trước, ngồi vững ở chỗ đã chọn.
- Người lớn thứ hai đứng trên bờ, bế hoặc nắm hai tay trẻ, chuyển trẻ sang tay người lớn đã ngồi trên thuyền. Không để trẻ tự nhảy xuống thuyền.
- Người lớn thứ hai xuống sau, ngồi cạnh trẻ phía mạn thuyền.
- Túi đồ chuyển xuống sau cùng, nhờ người lái hoặc người khác đưa giúp.
- Khi lên bờ, làm ngược lại: người lớn lên trước, đón trẻ từ tay người còn trên thuyền, đưa trẻ ra xa mép nước rồi mới quay lại lấy đồ.
Nếu chỉ có một người lớn đi cùng trẻ, nhờ người lái hoặc hướng dẫn viên hỗ trợ bước chuyển trẻ. Đừng vừa bế con vừa xách túi vừa bước xuống thuyền.
Cầu tàu, bến đất ở hồ thường ướt và trơn, nhất là buổi sáng có sương. Giày dép đế bám cho cả người lớn và trẻ giúp giảm trượt ngã ở bước chuyển này.
Giữ trẻ yên và vui trên thuyền
Trẻ ngồi yên lâu sẽ chán và bắt đầu cựa quậy. Biến chặng thuyền thành một cuộc khám phá giúp trẻ vui mà vẫn ngồi đúng chỗ. Có thể cho trẻ đếm đảo, tìm đảo có hình giống con vật, quan sát chim bay, nghe tiếng máy thuyền dội lại từ sườn đồi, nhìn xem nước màu gì.
Kể cho trẻ nghe câu chuyện hồ được tạo ra từ thung lũng ngập nước, đảo là đỉnh đồi, bên dưới thuyền từng là rừng và suối. Trẻ thường rất thích những câu chuyện có thật như vậy, và sẽ nhớ chặng thuyền lâu hơn.
Mang theo một ít nước uống và đồ ăn vặt trẻ thích, đưa cho trẻ lúc thuyền dừng, không đưa lúc thuyền chạy nhanh. Không đưa đồ chơi nhỏ, dễ rơi, vì trẻ sẽ chồm theo khi đồ chơi rơi xuống nước.
Nếu trẻ bắt đầu sợ, khóc hoặc có dấu hiệu say sóng, ôm trẻ sát người, nói chuyện nhẹ nhàng, cho trẻ nhìn về phía xa. Nếu không đỡ, đề nghị người lái chạy chậm lại hoặc quay về bờ sớm. Không ép trẻ ở lại vì sợ phí chặng thuyền.
Ánh sáng chói trên mặt nước cũng làm trẻ nheo mắt, khó chịu. Một cặp kính râm trẻ em có dây đeo giúp trẻ dễ chịu hơn suốt chặng.
Nắng, gió, lạnh: bảo vệ trẻ trên mặt nước
Trẻ nhỏ chịu nắng và lạnh kém hơn người lớn. Trên mặt hồ, ánh nắng chiếu từ trên xuống và phản chiếu từ mặt nước lên, làm da trẻ cháy nắng nhanh. Mũ rộng vành có dây, kem chống nắng dành cho trẻ bôi trước khi đi, áo dài tay mỏng là những thứ cần.
Buổi sáng sớm, gió trên hồ lạnh, nhất là khi thuyền chạy nhanh. Mặc cho trẻ thêm áo khoác mỏng bên trong áo phao. Không mặc áo khoác dày bên ngoài áo phao vì làm áo phao không ôm sát.
Mang theo một bộ đồ khô cho trẻ trong túi đeo, phòng khi trẻ bị nước bắn ướt hoặc làm đổ nước. Trẻ ướt mà gặp gió trên hồ dễ bị lạnh, hắt hơi. Thay đồ ngay khi lên bờ.
Nếu trẻ đang sốt, ho, sổ mũi hoặc vừa say xe nặng đêm trước, nên để trẻ nghỉ ở bờ. Chặng thuyền không đáng để đổi lấy một trận ốm giữa chuyến đi xa nhà.
Nếu trẻ có tiền sử dị ứng, hen suyễn, hãy mang thuốc của trẻ theo trong túi đeo chống nước, không để lại trên xe hay ở nơi lưu trú. Trên mặt hồ, xa bờ, thời gian quay về để lấy thuốc có thể quá lâu.
Cuối chặng thuyền, kiểm lại người trẻ: da có đỏ rát không, có lạnh run không, có mệt bất thường không. Cho trẻ uống nước, ăn nhẹ, nghỉ trong bóng mát trước khi đi chặng kế tiếp.
Khi nào nên để trẻ ở lại bờ
Để trẻ ở lại bờ không phải là bỏ lỡ chuyến đi, mà là chọn đúng. Nên cân nhắc để trẻ ở lại khi: bên thuyền không có áo phao vừa cỡ; trẻ quá nhỏ, chưa ngồi vững; trẻ đang ốm hoặc quá mệt; trẻ rất sợ nước và khóc khi nhìn thấy thuyền; thời tiết có gió mạnh, mưa, hoặc thuyền phải chạy xa; hoặc số người lớn không đủ để mỗi trẻ có một người giữ.
Khi để trẻ ở bờ, cần một người lớn đáng tin cậy trông trẻ, ở chỗ an toàn cách xa mép nước. Bờ hồ thuỷ điện có chỗ dốc, trơn, đất lở; trẻ chạy chơi gần mép nước cũng nguy hiểm không kém trên thuyền.
Nhiều gia đình chọn cách thay phiên: bố đi thuyền chuyến đầu, mẹ ở lại với con; sau đó đổi lại nếu chương trình cho phép. Hoặc cả nhà cùng đi một vòng ngắn quanh bến rồi để trẻ ở lại trong lúc người lớn đi vòng xa. Hãy bàn với đơn vị tour về những phương án này từ lúc đặt tour.
Hãy nhớ rằng chuyến đi là để cả nhà vui. Một đứa trẻ được an toàn và thoải mái ở bờ, kể lại cho bố mẹ nghe những gì mình thấy từ bờ, cũng có một kỷ niệm đẹp không kém đứa trẻ được lên thuyền.
Câu hỏi thường gặp
Bên thuyền ở hồ Tà Đùng có áo phao trẻ em không?
Tuỳ đơn vị cung cấp thuyền. Nhiều nơi có áo phao trẻ em nhưng không đủ mọi cỡ. Nên hỏi đơn vị tour trước khi đi; nếu con bạn còn nhỏ và đã có áo phao vừa cỡ ở nhà, mang theo là cách chắc chắn nhất.
Có thể cho trẻ mặc áo phao người lớn cỡ nhỏ nhất không?
Không nên. Áo người lớn dù cỡ nhỏ nhất vẫn quá rộng với trẻ, trẻ sẽ tuột ra hoặc áo trượt lên che mặt khi xuống nước. Nếu không có áo vừa cỡ, để trẻ ở lại bờ an toàn hơn.
Trẻ biết bơi có cần mặc áo phao không?
Vẫn cần. Biết bơi ở bể bơi khác hoàn toàn với rơi bất ngờ xuống hồ sâu, nước lạnh, có thể có quần áo vướng víu. Sốc lạnh và hoảng sợ có thể làm trẻ biết bơi cũng không tự nổi được. Áo phao là bắt buộc với mọi trẻ.
Có nên cho trẻ chèo kayak, SUP trong tour không?
Chỉ khi trẻ đủ lớn, có áo phao vừa cỡ, đi cùng người lớn biết chèo trên cùng một kayak đôi, ở vùng nước lặng gần bờ, có người giám sát. Trẻ nhỏ không nên tự chèo SUP một mình. Hỏi đơn vị tour quy định độ tuổi cụ thể.
Trẻ say sóng trên thuyền thì làm sao?
Cho trẻ ngồi giữa thuyền, nhìn về phía xa, nới lỏng áo nhưng không cởi áo phao, cho hít không khí mát và nhấp nước. Nếu trẻ vẫn khó chịu, đề nghị người lái chạy chậm hoặc quay về bờ. Không cho trẻ ăn nhiều trước khi đi thuyền.