Có, đêm và sáng sớm ở Tà Đùng lạnh hơn TP.HCM khá rõ, nhất là từ khoảng tháng 11 tới tháng 2; người từ thành phố lên nên có ít nhất một áo khoác gió và một lớp áo ấm mỏng bên trong, trẻ nhỏ cần thêm mũ len, tất và khăn quàng. Ban ngày nắng thì lại ấm, có lúc nóng, nên cách mặc hợp nhất là nhiều lớp mỏng, dễ cởi ra mặc vào theo từng chặng của tour.
Vùng hồ nằm trên cao nguyên, đêm trời quang thì mặt đất mất nhiệt nhanh, gió từ mặt hồ thổi lên đồi lại làm cảm giác lạnh hơn con số trên nhiệt kế. Bài không đưa số đo nhiệt độ cụ thể vì không có trạm riêng ở xã và mỗi đêm mỗi khác; phần dưới đi theo từng thời điểm trong chương trình tour, nơi người đi hay bị lạnh nhất mà không ngờ tới.
Lạnh ở đâu trong chương trình tour
Chỗ lạnh đầu tiên lại không phải ở Tà Đùng mà ở trên xe giường nằm. Máy lạnh xe đêm thường để thấp, chăn mỏng, nhiều người mặc áo thun lên xe rồi run suốt mấy tiếng. Chặng cuối của chuyến xe lúc gần sáng, khi xe đã lên vùng cao, nhiệt độ bên ngoài cũng xuống, mở cửa xuống dừng nghỉ là thấy gió lạnh ngay.
Chỗ lạnh thứ hai là buổi BBQ tối ngoài trời. Ngồi một chỗ lâu, vừa ăn vừa trò chuyện, cái lạnh ngấm dần lúc nào không hay, nhất là khi vừa tắm xong ra ngồi, tóc còn ướt. Bếp nướng chỉ ấm cho người ngồi sát.
Chỗ lạnh thứ ba là chặng thuyền sáng sớm. Thuyền chạy tạo gió, mặt hồ buổi sớm có hơi nước, cộng thêm sương nếu trời có mây. Đây là lúc nhiều người trong đoàn hối hận vì để áo khoác ở phòng.
Ngoài ba chỗ đó, đêm ngủ trong villa hay khu garden cũng có thể lạnh với người quen phòng thành phố. Phần lớn chỗ ở có chăn, nhưng độ dày tuỳ nơi; người dễ lạnh nên hỏi thêm chăn từ đầu buổi tối, đừng đợi nửa đêm.
Nguyên tắc mặc nhiều lớp
Mặc ba lớp là cách dễ nhất cho một tour có cả nắng trưa lẫn đêm lạnh. Lớp trong cùng là áo thun hoặc áo giữ nhiệt mỏng, thấm mồ hôi. Lớp giữa là áo len mỏng, áo nỉ hoặc áo lông vũ gọn, giữ hơi ấm. Lớp ngoài là áo khoác gió có mũ, chắn gió và lấm tấm mưa.
Ba lớp mỏng tốt hơn một áo thật dày vì có thể cởi bớt khi leo dốc lên Topview hay khi nắng lên, rồi mặc lại khi ngồi yên. Áo quá dày thì leo dốc vã mồ hôi, cởi ra lại lạnh, dễ cảm.
Đầu, cổ, tay, chân là những chỗ mất nhiệt nhanh. Một mũ len hoặc mũ áo khoác, một khăn quàng cổ và đôi tất dày giúp ấm hơn nhiều so với việc thêm một lớp áo. Người ngồi thuyền sáng sớm có thể mang thêm găng tay mỏng.
Quần dài là lựa chọn an toàn cho buổi tối và chặng thuyền. Quần ngắn tiện cho ban ngày nhưng nên có quần dài trong túi đeo người.
Gợi ý mặc theo từng chặng
Bảng dưới là gợi ý chung cho một tour hai ngày một đêm vào mùa khô. Mùa mưa thêm áo mưa và bớt lớp giữa nếu trời không lạnh lắm.
| Chặng | Người lớn | Trẻ nhỏ |
|---|---|---|
| Lên xe đêm | Áo thun, áo khoác, khăn quàng, tất | Bộ dài tay, áo khoác, tất, mũ mỏng |
| Sáng xuống xe | Giữ áo khoác, mặc thêm áo len nếu run | Thêm mũ len, quàng khăn |
| Trưa ngày thứ nhất | Áo thun, mũ chống nắng | Áo dài tay mỏng, mũ rộng vành |
| BBQ tối | Áo giữ nhiệt, áo len, áo khoác, quần dài | Ba lớp, mũ len, tất dày, chăn mỏng |
| Ngủ đêm | Đồ ngủ dài, tất nếu dễ lạnh | Đồ ngủ dài liền tất hoặc tất, đắp kín bụng |
| Thuyền sáng sớm | Áo khoác gió có mũ, khăn, găng mỏng | Áo khoác, mũ len, áo phao mặc ngoài cùng |
| Topview, vườn | Cởi bớt lớp giữa, giữ áo khoác trong túi | Cởi bớt khi nắng, theo dõi mồ hôi |
Mẹo nhỏ cho chặng thuyền: mặc áo khoác trước rồi mới mặc áo phao ra ngoài. Mặc ngược lại thì lúc lạnh muốn thêm áo phải cởi áo phao giữa hồ, không an toàn.
Giữ ấm cho trẻ nhỏ
Trẻ nhỏ mất nhiệt nhanh hơn người lớn nhưng lại ít khi nói mình lạnh, nhất là khi đang mải chơi ở bãi cỏ hay quanh bếp nướng. Người lớn cần chủ động sờ gáy, lưng của trẻ: lạnh ngắt là cần thêm áo, ướt mồ hôi là đang mặc quá nhiều, cần cởi bớt và lau khô.
Với trẻ dưới ba tuổi, nên mang dư đồ hơn bình thường, vì trẻ dễ làm ướt, làm bẩn. Mũ len che tai, tất dày, áo liền quần cho buổi tối là những thứ nên có. Khi bế trẻ ngồi thuyền, ủ trẻ trong áo khoác của người lớn hoặc khăn choàng lớn, nhưng vẫn để trẻ mặc áo phao theo hướng dẫn của chủ thuyền.
Buổi BBQ là lúc trẻ dễ bị lạnh nhất vì chạy nhảy ra mồ hôi rồi ngồi xuống ăn. Cho trẻ mặc thêm áo khi bắt đầu ngồi vào bàn, chuẩn bị một chăn mỏng để đắp chân. Tắm cho trẻ sớm, trước khi trời tối hẳn, bằng nước ấm, lau khô tóc kỹ.
Nếu trẻ có dấu hiệu sổ mũi, ho, sốt sau đêm đầu, nên cho nghỉ ở phòng thay vì cố theo chặng thuyền sáng sớm. Đó là một chặng có thể bỏ, còn sức khoẻ của trẻ cho chuyến xe về mới là điều cần giữ.
Người lớn tuổi và người có bệnh nền
Người lớn tuổi thường chịu lạnh kém, lại hay có bệnh nền như huyết áp, tim mạch, xương khớp. Lạnh đột ngột khi ra khỏi phòng ấm lúc sáng sớm có thể làm huyết áp tăng, khớp đau hơn. Nên mặc ấm từ trong phòng rồi mới bước ra, không đi thẳng từ chăn ấm ra gió lạnh.
Với người lớn tuổi, chặng thuyền sáng sớm có thể đổi sang muộn hơn một chút khi nắng đã lên, nếu chương trình cho phép. Hỏi trưởng đoàn hoặc người điều hành tour; nhiều đơn vị sẵn lòng xếp ông bà đi chuyến thuyền sau.
Người dùng thuốc hằng ngày nên giữ thuốc trong túi đeo người, uống đúng giờ dù lịch tour xáo trộn. Người có bệnh mạn tính nên hỏi bác sĩ trước khi đi về việc đi xe đường dài và ở nơi nhiệt độ thấp hơn thường ngày. Bài viết chỉ đưa lời khuyên chung, không thay cho tư vấn y tế.
Một thói quen tốt cho người lớn tuổi khi đi tour vùng cao là uống nước ấm thay vì nước đá, ăn bữa tối đủ no nhưng không quá muộn, và đi ngủ sớm hơn đoàn trẻ. Nếu buổi BBQ kéo dài và ồn, ông bà có thể ăn trước rồi về phòng nghỉ; con cháu chỉ cần báo trưởng đoàn để không ai đi tìm. Sáng hôm sau, khi cả đoàn chuẩn bị ra bến thuyền, nên để ông bà dậy thong thả, mặc ấm kỹ rồi mới ra ngoài.
Những sai lầm hay gặp
Nhìn dự báo ban ngày rồi chủ quan. Dự báo thường nêu nhiệt độ cao nhất trong ngày, nghe dễ chịu, nhưng đêm và sáng sớm mới là lúc cần áo. Hãy nhìn thêm nhiệt độ thấp nhất và nhớ cộng thêm gió hồ.
Chỉ mang một áo khoác thật dày. Áo dày cồng kềnh, khó nhét vào túi đeo người, lại nóng khi leo dốc. Hai ba lớp mỏng linh hoạt hơn.
Tắm tối muộn, ra BBQ với tóc ướt. Đây là cách nhanh nhất để bị cảm ở vùng cao. Tắm trước khi trời tối, sấy hoặc lau khô tóc trước khi ra sân.
Để áo khoác ở phòng khi đi thuyền. Trên thuyền giữa hồ không quay lại lấy được. Áo khoác luôn đi theo người trong chặng thuyền.
Cho trẻ mặc quá nhiều ban ngày. Trẻ chạy nhảy dưới nắng vẫn đổ mồ hôi; mồ hôi ướt áo rồi gặp gió chiều mới làm trẻ lạnh. Ban ngày mặc vừa, chiều xuống mới thêm.
Lạnh trong mùa mưa khác gì mùa khô
Mùa khô lạnh theo kiểu khô: đêm trời quang, gió thổi, da và môi nứt. Cần thêm son dưỡng, kem dưỡng da tay, và uống đủ nước dù không thấy khát. Lớp áo khoác gió là quan trọng nhất.
Mùa mưa thì đêm thường không lạnh sâu như các tháng cuối năm, nhưng ẩm. Quần áo ướt mưa hoặc ướt sương mà không khô được là nguồn lạnh chính. Vì vậy mùa mưa cần một áo mưa gọn, thêm một bộ đồ khô dự phòng, và giày có thể phơi khô qua đêm hoặc thêm đôi dép.
Ở cả hai mùa, chăn ở chỗ ở là điều nên hỏi. Một số khu garden thoáng, nhiều gió lùa; villa kín hơn. Nếu đoàn có trẻ nhỏ và người lớn tuổi, chọn phiên bản chỗ ở kín gió hơn là một cách đơn giản để đêm ngủ dễ chịu.
Tháng giao mùa thì khó đoán nhất: chiều có thể mưa rào làm ướt, tối trời quang lại lạnh nhanh. Đi vào những tuần này, mang đủ cả hai thứ, áo mưa lẫn áo ấm, và đừng vì muốn ba lô nhẹ mà bỏ một trong hai. Nếu thấy dự báo có mưa vào buổi tối, hỏi trước chỗ BBQ có mái che và có chỗ ngồi kín gió không, để đoàn không phải vừa ăn vừa co ro.
Giữ ấm trên chuyến xe đêm đi và chuyến xe về
Nhiều người chuẩn bị kỹ cho buổi tối ở hồ nhưng quên rằng hai lần ngồi xe giường nằm mới là quãng dài nhất phải chịu máy lạnh. Trên xe, chăn thường mỏng và dùng chung, gió điều hoà thổi thẳng vào đầu giường. Một khăn choàng lớn vừa làm chăn phụ vừa che được cổ; đôi tất dày giữ chân ấm suốt đêm. Nếu cửa gió thổi thẳng vào mặt, có thể nhờ phụ xe chỉnh hướng hoặc lấy áo khoác che bớt, đừng cố chịu tới sáng.
Chuyến về thường bắt đầu vào chiều hoặc tối ngày thứ hai, sau một ngày đi thuyền, lên Topview, ngồi xe máy cày, có khi dính nước ở thác. Người mệt, quần áo có chỗ ẩm, lên xe lạnh là dễ cảm. Trước khi lên xe về, thay một bộ đồ khô, lau khô tóc, mặc sẵn áo khoác, uống chút nước ấm nếu có.
Với trẻ nhỏ, chuẩn bị riêng một túi cho xe gồm đồ ngủ dài, tất, mũ mỏng, chăn nhỏ quen hơi. Trẻ ngủ say trên xe thường đạp chăn, người lớn nằm cạnh nên để ý đắp lại vào lúc gần sáng, khi xe lên vùng cao và nhiệt độ bên ngoài xuống thấp nhất.
Câu hỏi thường gặp
Đêm ở Tà Đùng lạnh bao nhiêu độ?
Không có trạm đo riêng ở xã nên bài không đưa con số. Điều chắc là đêm và sáng sớm lạnh hơn TP.HCM rõ rệt, nhất là quãng tháng 11 tới tháng 2, cảm giác lạnh tăng thêm vì gió hồ. Xem nhiệt độ thấp nhất trong dự báo trước ngày đi.
Tháng 6, tháng 7 đi Tà Đùng có cần áo ấm không?
Vẫn nên mang. Mùa mưa đêm không lạnh sâu như cuối năm, nhưng ẩm, gió và sau mưa có thể se lạnh, cộng với máy lạnh trên xe đêm. Một áo khoác gió và một áo mỏng dài tay là đủ cho phần lớn đêm mùa mưa.
Trẻ sơ sinh có nên đi tour Tà Đùng không?
Chuyến xe đêm dài, đường đèo, đêm lạnh và chặng thuyền là những điều khó với trẻ quá nhỏ. Gia đình nên hỏi ý kiến bác sĩ nhi trước, cân nhắc chờ trẻ lớn hơn hoặc chọn chương trình có xe riêng, nhịp chậm và chỗ ở kín gió.
Chỗ ở trong tour Tà Đùng có đủ chăn không?
Phần lớn villa và khu garden có chăn cho mỗi giường, nhưng độ dày tuỳ nơi và tuỳ mùa. Người dễ lạnh, đoàn có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi nên hỏi đơn vị tour từ trước, và xin thêm chăn ngay đầu buổi tối nếu thấy cần.
Có cần mang túi sưởi khi đi tour Tà Đùng không?
Không bắt buộc. Với người rất sợ lạnh, người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ đi vào các tháng cuối năm, vài miếng dán giữ nhiệt có thể giúp dễ chịu hơn trong chặng thuyền sáng sớm. Dùng đúng hướng dẫn và không dán trực tiếp lên da trẻ.
Đi tour Tà Đùng bị cảm lạnh thì làm gì?
Nghỉ ngơi, giữ ấm, uống nước ấm, bỏ bớt các chặng ngoài trời sớm như thuyền bình minh. Báo trưởng đoàn để được sắp xếp. Nếu sốt cao, khó thở hay mệt nhiều, cần đến cơ sở y tế gần nhất, đơn vị tour có trách nhiệm hỗ trợ đưa đi.