Một tour Tà Đùng trọn gói có thể kèm bảo hiểm du lịch cho từng khách, có thể không; điều đó phụ thuộc đơn vị tour và phải được ghi rõ trong chương trình hay hợp đồng. Khách nên phân biệt ba lớp: bảo hiểm bắt buộc của chủ xe khách, trách nhiệm của chủ thuyền và cơ sở dịch vụ, và bảo hiểm du lịch mua riêng cho từng người trong đoàn. Hỏi rõ trước khi chuyển tiền là cách duy nhất để biết mình đang được che chắn tới đâu.
Phần lớn chuyến đi tới hồ Tà Đùng diễn ra êm ả, không ai phải dùng tới bảo hiểm. Nhưng tour có những chặng mang rủi ro riêng: xe đêm qua đường đèo, thuyền trên hồ rộng, xe máy cày trên đường đất đỏ, thác có đá trơn. Bài này giải thích từng loại bảo hiểm ở mức nguyên lý, không thay cho tư vấn của doanh nghiệp bảo hiểm, và không nêu mức phí hay mức bồi thường vì những con số đó khác nhau theo từng gói và từng thời điểm.
Ba lớp bảo vệ khác nhau trong một chuyến tour
Lớp thứ nhất thuộc về phương tiện. Xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách phải có bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới. Bảo hiểm này bồi thường theo trách nhiệm của chủ xe khi xảy ra tai nạn giao thông gây thiệt hại về người, trong đó có hành khách trên xe. Nó tồn tại dù khách có mua thêm gì hay không, nhưng chỉ áp dụng cho tai nạn liên quan tới chiếc xe đó.
Lớp thứ hai là trách nhiệm của các cơ sở cung cấp dịch vụ trong tour: chủ thuyền, chỗ ở, đơn vị tổ chức chặng xe máy cày. Khi sự cố xảy ra do lỗi của họ, như thiếu áo phao, phương tiện không đảm bảo, họ phải chịu trách nhiệm theo luật dân sự và quy định chuyên ngành. Một số nơi có mua bảo hiểm cho hoạt động kinh doanh của mình, một số không.
Lớp thứ ba là bảo hiểm du lịch hoặc bảo hiểm tai nạn cho từng người. Đây là loại thường được nhắc khi nói "tour có bảo hiểm". Nó chi trả theo quyền lợi ghi trong hợp đồng bảo hiểm cho những rủi ro như tai nạn, ốm đau đột ngột trong chuyến đi, không phụ thuộc lỗi thuộc về ai. Lớp này là thứ khách nên hỏi rõ nhất.
Ba lớp không thay thế nhau. Có bảo hiểm xe không có nghĩa là trượt ngã ở thác sẽ được chi trả; có bảo hiểm du lịch cũng không làm mất trách nhiệm của chủ thuyền nếu họ để khách đi không áo phao.
Tour trong nước có bắt buộc mua bảo hiểm cho khách không
Luật Du lịch hiện hành đặt ra nghĩa vụ mua bảo hiểm cho khách rõ nhất với các chương trình đưa khách ra nước ngoài. Với tour trong nước như tour Tà Đùng, nhiều đơn vị vẫn chủ động mua bảo hiểm du lịch cho đoàn như một phần của gói, nhưng không phải tour nào cũng có. Quy định có thể được sửa đổi, nên khi cần căn cứ chính xác, hãy đọc văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan quản lý du lịch.
Vì không có một mặc định chung, khách không nên giả định. Một chương trình ghi "bao gồm bảo hiểm" cần nói rõ là bảo hiểm gì, do doanh nghiệp bảo hiểm nào cấp, mức trách nhiệm tối đa là bao nhiêu, và áp dụng từ lúc nào tới lúc nào. Chương trình không nhắc tới bảo hiểm thì nhiều khả năng là không có lớp thứ ba.
Với đoàn công ty, nhiều doanh nghiệp đã mua bảo hiểm sức khoẻ hoặc bảo hiểm tai nạn cho nhân viên quanh năm. Trước khi mua thêm cho chuyến đi, phòng nhân sự nên xem hợp đồng sẵn có có chi trả cho hoạt động du lịch, đi thuyền, đi xe máy cày hay không, để tránh mua trùng hoặc hụt.
Rủi ro theo chặng và lớp bảo vệ thường gặp
Bảng dưới chỉ để hình dung. Quyền lợi thật phải đọc trong hợp đồng của từng gói bảo hiểm.
| Chặng | Rủi ro có thể gặp | Lớp bảo vệ liên quan |
|---|---|---|
| Xe giường nằm đi, về | Tai nạn giao thông, phanh gấp gây chấn thương | Bảo hiểm bắt buộc của chủ xe; bảo hiểm du lịch nếu có |
| Thuyền ngắm hồ | Trượt chân khi lên xuống, rơi xuống nước | Trách nhiệm chủ thuyền; bảo hiểm du lịch nếu có |
| Topview, đi bộ | Trượt ngã ở dốc, bong gân | Chủ yếu bảo hiểm du lịch, bảo hiểm cá nhân |
| Xe máy cày tới thác | Xóc, ngã khi lên xuống, va quệt | Trách nhiệm đơn vị tổ chức chặng; bảo hiểm du lịch |
| Ở thác | Trượt đá, nước lên nhanh | Bảo hiểm du lịch; trách nhiệm đơn vị tour nếu tổ chức sai |
| Ăn uống | Ngộ độc thực phẩm, dị ứng | Trách nhiệm cơ sở ăn uống; bảo hiểm sức khoẻ, du lịch |
| Mất đồ | Rơi điện thoại xuống hồ, thất lạc hành lý | Thường không được chi trả trừ khi gói có điều khoản hành lý |
Nhìn bảng sẽ thấy những sự cố hay gặp nhất trong tour vùng hồ, như trượt chân, bong gân, ngã khi lên xuống phương tiện, chủ yếu trông vào bảo hiểm du lịch của từng người. Đó là lý do lớp thứ ba đáng được hỏi kỹ.
Những câu nên hỏi đơn vị tour
Trước khi chuyển cọc, gửi cho đơn vị tour những câu sau và đề nghị trả lời bằng tin nhắn hoặc văn bản để lưu lại:
- Tour có bao gồm bảo hiểm du lịch cho từng khách không? Nếu có, do doanh nghiệp bảo hiểm nào cấp?
- Mức trách nhiệm tối đa cho mỗi người là bao nhiêu, chi trả những trường hợp nào, loại trừ những trường hợp nào?
- Bảo hiểm có hiệu lực từ lúc khách lên xe ở TP.HCM tới lúc về, hay chỉ trong thời gian ở Tà Đùng?
- Các hoạt động trong chương trình như thuyền, xe máy cày, tắm thác, kayak có nằm trong phạm vi chi trả không?
- Trẻ em, người trên một độ tuổi nhất định có được bảo hiểm như người lớn không?
- Khi có sự cố, khách cần giữ những giấy tờ gì để làm hồ sơ bồi thường, và ai trong đơn vị tour hỗ trợ?
- Thuyền, xe trong chương trình có giấy tờ đăng ký, đăng kiểm và người điều khiển có chứng chỉ theo quy định không?
Một đơn vị tour làm việc tử tế sẽ trả lời được phần lớn các câu này ngay, hoặc gửi kèm giấy chứng nhận bảo hiểm sau khi chốt danh sách. Câu trả lời mơ hồ kiểu "có bảo hiểm hết anh chị yên tâm" chưa đủ để yên tâm.
Đọc giấy chứng nhận bảo hiểm thế nào
Khi được gửi giấy chứng nhận hay danh sách bảo hiểm của đoàn, việc đầu tiên là kiểm tên mình và thông tin cá nhân có đúng không. Sai ngày sinh, sai số giấy tờ có thể làm hồ sơ bồi thường bị trả lại. Tiếp theo là xem thời hạn hiệu lực, phạm vi địa lý, và số tiền bảo hiểm.
Phần quan trọng không kém là điều khoản loại trừ. Nhiều gói bảo hiểm du lịch không chi trả cho thương tích do uống rượu bia, do tham gia hoạt động mạo hiểm không có trong chương trình, do bệnh có sẵn từ trước. Người có bệnh nền nên đọc kỹ phần này, vì một cơn đau tim trong chuyến đi có thể bị xem là bệnh có sẵn.
Nếu không hiểu một điều khoản, gọi tổng đài của doanh nghiệp bảo hiểm ghi trên giấy chứng nhận để hỏi. Đơn vị tour là bên mua giúp, nhưng doanh nghiệp bảo hiểm mới là bên quyết định chi trả.
Một điểm hay bị bỏ qua là cách tính thời gian. Có gói chỉ có hiệu lực từ ngày ghi trên giấy, trong khi xe đêm khởi hành từ tối hôm trước; nếu vậy, chuyến xe đêm đi có thể nằm ngoài phạm vi. Hỏi lại cho khớp.
Lưu giấy chứng nhận trong điện thoại và gửi một bản cho người thân ở nhà. Khi có sự cố, người thân có thể làm việc với bảo hiểm thay mình trong lúc mình còn đang điều trị.
Khi sự cố xảy ra trong tour
Việc đầu tiên luôn là sơ cứu và đưa người bị nạn tới cơ sở y tế, không phải lo hồ sơ. Trưởng đoàn và người điều hành tour cần gọi cấp cứu nếu cần, đi cùng người bị nạn, và báo cho gia đình. Ở vùng hồ, đường từ một số điểm tham quan tới trạm y tế, bệnh viện có thể xa, nên quyết định đưa đi sớm thường tốt hơn chờ xem sao.
Sau khi tình trạng ổn định, mới bắt đầu giữ giấy tờ: phiếu khám, đơn thuốc, hoá đơn viện phí, giấy ra viện, ảnh chụp hiện trường nếu có, lời xác nhận của đơn vị tour về sự việc. Với tai nạn giao thông, cần biên bản của cơ quan chức năng. Thiếu những giấy này, việc yêu cầu bồi thường rất khó dù quyền lợi có ghi trong hợp đồng.
Báo cho doanh nghiệp bảo hiểm càng sớm càng tốt theo thời hạn ghi trên giấy chứng nhận. Nhiều hợp đồng yêu cầu thông báo trong một số ngày nhất định sau sự cố. Đơn vị tour có trách nhiệm hỗ trợ khách làm hồ sơ, nhưng khách nên tự giữ bản sao mọi giấy tờ.
Khách có nên tự mua thêm bảo hiểm không
Nếu tour không có bảo hiểm du lịch, hoặc có nhưng mức trách nhiệm thấp, khách có thể tự mua thêm bảo hiểm du lịch trong nước cho chuyến đi ngắn ngày. Nhiều doanh nghiệp bảo hiểm và ngân hàng bán loại này qua ứng dụng, thời hạn theo số ngày đi.
Người đã có bảo hiểm sức khoẻ, bảo hiểm tai nạn cá nhân quanh năm nên kiểm xem hợp đồng hiện có đã đủ chưa. Thường những hợp đồng này đã chi trả cho tai nạn và nằm viện ở bất cứ đâu trong nước, kể cả khi đi du lịch.
Đi theo đoàn có trẻ nhỏ và người lớn tuổi, thêm một lớp bảo hiểm thường đáng hơn so với chi phí bỏ ra, vì đây là nhóm dễ cần tới y tế nhất trong một chuyến đi xa, lạnh và nhiều chặng ngoài trời. Dù vậy, bảo hiểm chỉ giúp về tiền; điều giữ an toàn thật sự vẫn là áo phao, giày bám và biết bỏ chặng khi không đủ sức.
Cũng cần nhớ bảo hiểm y tế bắt buộc của mỗi người vẫn dùng được khi khám chữa bệnh ngoài nơi đăng ký ban đầu, với mức hưởng theo quy định cho từng tuyến và trường hợp cấp cứu. Mang theo thẻ hoặc thông tin bảo hiểm y tế trên ứng dụng để cơ sở y tế tra cứu khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Tour Tà Đùng có bao gồm bảo hiểm không?
Tuỳ đơn vị tour. Có chương trình kèm bảo hiểm du lịch cho từng khách, có chương trình không. Xem dòng bao gồm trong chương trình hoặc hợp đồng; nếu không thấy ghi, hỏi thẳng và đề nghị trả lời bằng văn bản trước khi chuyển cọc.
Bảo hiểm của nhà xe có chi trả cho khách đi tour không?
Xe kinh doanh vận tải phải có bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe, bồi thường theo trách nhiệm của chủ xe khi tai nạn giao thông gây thiệt hại cho hành khách. Nó không chi trả cho sự cố ngoài xe như trượt ngã ở thác hay ở bến thuyền.
Trượt ngã ở thác trong tour có được bảo hiểm chi trả không?
Nếu khách có bảo hiểm du lịch hoặc bảo hiểm tai nạn cá nhân và sự cố không thuộc điều khoản loại trừ, thường được chi trả theo quyền lợi trong hợp đồng. Không có các loại bảo hiểm này thì chỉ có thể yêu cầu bên có lỗi bồi thường.
Bảo hiểm du lịch có chi trả khi mất điện thoại không?
Phần lớn gói bảo hiểm du lịch trong nước cơ bản không chi trả cho đồ dùng cá nhân bị rơi, mất. Một số gói có quyền lợi hành lý với điều kiện riêng. Đọc kỹ hợp đồng, và tốt nhất là giữ điện thoại trong túi chống nước có dây đeo.
Người lớn tuổi có được mua bảo hiểm du lịch không?
Thường được, nhưng một số gói giới hạn độ tuổi hoặc thay đổi quyền lợi với người lớn tuổi, và hay loại trừ bệnh có sẵn. Hỏi rõ với đơn vị tour hoặc doanh nghiệp bảo hiểm trước khi đi, nhất là khi người đi có bệnh tim mạch, huyết áp.
Khi gặp sự cố, cần giữ giấy tờ gì để làm hồ sơ bảo hiểm?
Giữ phiếu khám, đơn thuốc, hoá đơn viện phí, giấy ra viện, xác nhận sự việc của đơn vị tour, biên bản của cơ quan chức năng nếu là tai nạn giao thông, cùng giấy chứng nhận bảo hiểm. Báo cho doanh nghiệp bảo hiểm trong thời hạn hợp đồng yêu cầu.