Trong tour Tà Đùng trọn gói xuất phát từ TP.HCM, chặng đi thường là xe giường nằm chạy đêm: khách lên xe buổi tối, ngủ trên đường và tới vùng hồ vào sáng sớm. Người say xe, người lớn tuổi và người cao to nên xin giường tầng dưới, khoảng giữa xe; người ngủ dễ, thích yên và không ngại leo thì tầng trên đỡ bị làm phiền bởi lối đi. Túi mang lên giường chỉ cần nhỏ: áo khoác, nước, thuốc, sạc, giấy tờ và một bộ đồ vệ sinh cá nhân.
Bài này viết cho khách đi theo đoàn, nghĩa là vé xe đã nằm trong chương trình và chỗ ngồi do đơn vị tour giữ. Bài không nêu tên nhà xe, giờ chạy hay giá vé, vì mỗi đơn vị tour hợp đồng với một nhà xe khác nhau và lịch có thể đổi theo mùa. Những gì cần chắc, bạn hỏi thẳng người điều hành trước ngày đi.
Vì sao tour Tà Đùng hay chọn xe giường nằm chạy đêm
Tà Đùng nằm ở vùng Đắk Glong cũ, nay là xã Tà Đùng của tỉnh Lâm Đồng, cách TP.HCM một chặng đường dài, đoạn cuối lên cao nguyên có đèo dốc. Đi ban ngày nghĩa là mất gần trọn một ngày ngồi xe, tới nơi thì trời đã chiều, người đã mỏi, hồ không còn ánh sáng đẹp. Đi đêm thì quãng đường ấy trùng với giờ ngủ, và ngày đầu ở Tà Đùng bắt đầu từ buổi sáng.
Với chương trình 2 ngày 1 đêm, cách sắp này gần như là xương sống: một đêm trên xe đi, một đêm ngủ ở villa hoặc khu garden, ngày thứ hai đi thuyền, Topview, thác và vườn rồi lên xe về. Nếu bỏ xe đêm, tour phải kéo thành ba ngày hoặc phải cắt bớt chặng.
Xe giường nằm cũng là cách đơn vị tour gom khách lẻ: mỗi người một giường, không phải thuê nguyên xe cho đoàn ít người. Đổi lại, khách phải chịu những điều của xe khách đường dài: giờ khởi hành cố định, dừng nghỉ theo lịch nhà xe, và giường không rộng như giường ở nhà. Biết trước những điều đó, chuyến đi nhẹ hơn nhiều.
Một số đơn vị dùng xe giường nằm thường ba dãy hai tầng, số khác dùng xe cabin có rèm riêng từng chỗ. Loại nào thì cũng nên hỏi trước, vì xe cabin hẹp lối đi hơn và cách lên xuống khác.
Tầng trên hay tầng dưới, đầu hay cuối xe
Không có chỗ nào tốt cho tất cả mọi người. Bảng dưới đây là quan sát chung trên xe giường nằm đường đèo, giúp bạn nói rõ mong muốn khi đơn vị tour xếp chỗ.
| Vị trí | Hợp với ai | Điểm cần biết |
|---|---|---|
| Tầng dưới, giữa xe | Người say xe, người lớn tuổi, người cao to, người hay dậy đi vệ sinh | Ít lắc nhất, lên xuống dễ; gần lối đi nên có người qua lại |
| Tầng trên, giữa xe | Người ngủ dễ, thích yên, đi một mình | Lắc hơn khi qua cua; phải leo bậc, không hợp người đau gối |
| Đầu xe | Người muốn xuống nhanh khi tới nơi | Gần cửa, gần tài xế; đèn đường và tiếng nói chuyện dễ lọt vào |
| Cuối xe | Nhóm bạn muốn nằm gần nhau | Xóc hơn, gần máy và nhà vệ sinh trên xe nếu có; người say xe nên tránh |
| Cạnh cửa sổ | Người thích nhìn đường lúc sáng sớm | Gió máy lạnh và hơi lạnh từ kính, cần áo khoác |
Muốn nằm gần bạn đồng hành, báo đơn vị tour ngay lúc giữ chỗ chứ đừng đợi tới bến. Xe đêm thường kín chỗ vào cuối tuần, lúc lên xe mới đổi là gần như không còn lựa chọn.
Đêm trên xe diễn ra thế nào, từ bến tới sáng
Người đi lần đầu hay hình dung xe đêm là lên xe, ngủ, mở mắt ra đã tới. Thực tế một đêm xe giường nằm có nhịp riêng, biết trước thì không bị bất ngờ. Khoảng thời gian đầu, xe còn chạy trong thành phố và vùng ven, có thể dừng đón thêm khách ở vài điểm, đèn trong xe còn sáng, phụ xe đi kiểm vé và xếp chỗ. Đây là lúc nên sắp xếp đồ đạc, đi vệ sinh nếu cần, rồi nằm xuống.
Khi xe ra đường lớn, đèn trong khoang thường được tắt hoặc chuyển sang đèn mờ, xe chạy đều. Phần lớn khách ngủ được nhiều nhất ở quãng này. Giữa đêm, xe thường dừng một lần ở trạm nghỉ để tài xế nghỉ, khách đi vệ sinh, ăn nhẹ. Nhiều người chọn ngủ tiếp, không xuống xe; nếu xuống, nhớ mang áo khoác và nhìn kỹ biển số xe.
Phần cuối là đoạn lên cao nguyên. Xe chậm lại, lắc hơn ở các khúc cua, trời bắt đầu hửng. Đây cũng là lúc nhiệt độ ngoài trời xuống thấp nhất trong đêm, kính xe có thể đọng hơi nước. Khi gần tới nơi, người điều hành tour hoặc phụ xe sẽ báo để khách chuẩn bị. Gấp chăn, kiểm lại hộc chân, đi giày, rồi chờ xe dừng hẳn mới đứng dậy.
Túi nhỏ mang lên giường gồm những gì
Hành lý chính đi vào khoang dưới gầm xe, chỉ mở được khi xe dừng. Vì vậy những thứ cần trong đêm phải nằm trong một túi nhỏ để cạnh gối:
- Áo khoác hoặc áo nỉ. Máy lạnh xe đêm thường để lạnh, gần sáng xe lên cao nguyên thì không khí ngoài trời cũng se lại.
- Khăn choàng hoặc khăn mỏng để quấn cổ, che mắt khi đèn trong xe còn sáng.
- Nước lọc một chai vừa, không mang đồ uống có ga hay nhiều đường.
- Thuốc cá nhân: thuốc đang dùng hằng ngày, thuốc chống say nếu cần, dầu gió, băng dán.
- Sạc dự phòng và dây sạc. Cổng sạc trên xe có khi có khi không, có khi yếu.
- Giấy tờ tùy thân và ví để trong túi có khoá kéo, nằm bên trong phía tường xe chứ không để ngoài lối đi.
- Túi nilon sạch phòng say xe, và vài khăn giấy ướt.
- Bịt tai, bịt mắt nếu bạn khó ngủ khi có tiếng động.
Đồ ăn có mùi mạnh như sầu riêng, mắm, đồ chiên nhiều dầu không nên mang lên giường. Xe khách đường dài thường cấm mang sầu riêng, và mùi đồ ăn trong khoang kín cũng là nguyên nhân làm người bên cạnh say xe.
Giày dép và chuyện chỗ để chân
Phần lớn xe giường nằm yêu cầu khách tháo giày trước khi lên, phụ xe phát túi đựng giày hoặc có kệ dưới gầm giường. Bạn nên đi một đôi dép quai hậu hoặc giày dễ tháo vào buổi tối khởi hành, còn giày thể thao để đi đường đất đỏ và lên Topview thì cất trong hành lý chính hoặc buộc túi riêng.
Chỗ để chân trên xe giường nằm là một hộc hẹp phía cuối giường. Người cao trên một mét tám thường phải co chân hoặc nằm hơi nghiêng. Nếu đoàn có người cao, nên nói với đơn vị tour để họ hỏi nhà xe về loại giường; một số xe có hàng giường cuối dài hơn, nhưng đổi lại là xóc hơn.
Đừng để túi xách chắn lối đi. Ban đêm người đi vệ sinh, phụ xe đi kiểm tra, ai vấp phải túi trong bóng tối là chuyện dễ xảy ra. Túi nhỏ đặt ở đầu giường hoặc trong hộc chân, hành lý lớn để ở khoang dưới.
Lúc lên xe: năm việc nên làm trong mười phút đầu
Mười phút đầu tiên trên xe quyết định đêm đó bạn ngủ được hay không. Làm theo thứ tự này cho gọn:
- Xác nhận với người điều hành tour rằng bạn đã có mặt, và tên bạn nằm đúng trên danh sách giường của đoàn.
- Ghi lại số điện thoại của người điều hành hoặc trưởng đoàn vào máy, kèm biển số xe chụp lúc lên. Khi dừng nghỉ đêm, nhiều xe đỗ cạnh nhau rất dễ lên nhầm.
- Đặt túi nhỏ, chỉnh gối, kéo chăn ra trước khi xe chạy, vì xe chạy rồi thì xoay người trên giường khó hơn.
- Hỏi phụ xe xe có dừng ở đâu không, khoảng bao lâu, và giờ dự kiến tới nơi. Biết trước giúp bạn không thấp thỏm cả đêm.
- Tắt âm thông báo điện thoại, giảm độ sáng màn hình, đeo tai nghe nếu muốn nghe nhạc. Trên xe đêm, tiếng chuông và ánh màn hình là hai thứ làm phiền người khác nhiều nhất.
Nếu đoàn có trẻ nhỏ, cha mẹ nên nằm cùng giường hoặc giường sát con, và nói trước với đơn vị tour để xếp chỗ phù hợp. Quy định trẻ em nằm chung hay phải có giường riêng tùy từng nhà xe, cần hỏi rõ lúc giữ chỗ.
Những điều nên hỏi đơn vị tour trước ngày đi
Vì xe đi là một phần của gói, bạn có quyền hỏi kỹ như hỏi về phòng ngủ. Câu đầu tiên là loại xe: giường nằm thường hay cabin, bao nhiêu chỗ, có nhà vệ sinh trên xe không. Câu thứ hai là điểm đón và giờ có mặt, vì giờ có mặt thường sớm hơn giờ xe chạy để kịp điểm danh và xếp hành lý.
Câu thứ ba là xe đi thẳng hay đón trả dọc đường. Xe đón dọc đường thì đêm có nhiều lần dừng, bật đèn, người lên xuống; người khó ngủ nên biết trước. Câu thứ tư là chuyến đi và chuyến về có cùng loại xe không, vì có đơn vị dùng một nhà xe cho chiều đi và nhà xe khác cho chiều về.
Cuối cùng là khi xe trễ hoặc hỏng giữa đường thì ai lo. Câu trả lời tốt là có người điều hành đi cùng hoặc trực điện thoại suốt đêm, có phương án đổi xe, và lịch ngày đầu ở Tà Đùng được dời cho khớp. Đơn vị tour trả lời mơ hồ ở câu này thì bạn nên cân nhắc thêm.
Ai không nên đi xe đêm, và có lựa chọn nào khác
Xe đêm hợp với phần đông người khoẻ mạnh, nhưng không phải tất cả. Người có bệnh tim mạch, huyết áp chưa ổn định, đau cột sống nặng, phụ nữ mang thai những tháng cuối, người vừa phẫu thuật nên hỏi bác sĩ trước khi đăng ký một tour có chặng xe đêm qua đèo. Nằm co trên giường hẹp nhiều giờ, ít cử động, không khí khô trong máy lạnh là những điều nhỏ với người khoẻ nhưng có thể là gánh nặng với người đang yếu.
Nếu trong nhóm có người như vậy, có ba hướng để bàn với đơn vị tour. Hướng thứ nhất là đi xe ban ngày một chặng, dù phải mất thêm thời gian, rồi nhập đoàn ở Tà Đùng. Hướng thứ hai là đoàn thuê xe riêng, đi ban ngày, có điểm dừng nghỉ thường xuyên hơn. Hướng thứ ba là kéo dài chuyến thành ba ngày hai đêm để có thời gian hồi sức.
Đơn vị tour làm việc nghiêm túc sẽ không ngại thay đổi khi được báo sớm. Điều không nên làm là giấu tình trạng sức khoẻ để giữ suất, vì khi có chuyện xảy ra giữa đường đèo ban đêm, việc xử lý khó hơn nhiều so với ở thành phố.
Câu hỏi thường gặp
Có được chọn giường trước khi đi tour Tà Đùng không?
Thường được, nếu bạn báo sớm lúc giữ chỗ. Đơn vị tour giữ một nhóm giường cho đoàn rồi xếp theo danh sách, nên ai nói trước nhu cầu như tầng dưới, nằm gần người thân, tránh cuối xe thì dễ được đáp ứng hơn. Sát ngày đi hoặc vào cuối tuần đông khách thì khó đổi.
Trẻ em có phải mua giường riêng trên xe giường nằm không?
Tùy quy định của từng nhà xe và chính sách của đơn vị tour. Có nơi cho trẻ nhỏ nằm chung giường với cha mẹ, có nơi tính giường riêng theo độ tuổi hoặc chiều cao. Bạn nên hỏi rõ khi giữ chỗ, vì một giường đơn cho người lớn và trẻ cùng nằm suốt đêm khá chật.
Trên xe giường nằm có chăn gối không?
Phần lớn xe giường nằm đường dài có chăn mỏng và gối nhỏ. Tuy vậy chăn trên xe thường không đủ ấm khi máy lạnh để thấp, nên vẫn mang áo khoác. Người kỹ tính về vệ sinh có thể mang thêm vỏ gối hoặc khăn mỏng của mình.
Có nên ăn no trước khi lên xe đêm đi Tà Đùng không?
Không nên ăn quá no hay ăn đồ nhiều dầu mỡ ngay trước khi lên xe, nhất là người dễ say. Ăn tối nhẹ trước giờ tập trung khoảng một đến hai tiếng là vừa. Bụng đói hoàn toàn cũng dễ chóng mặt, nên có thể mang vài lát bánh mì hoặc bánh quy khô.
Mang vali lớn đi tour Tà Đùng bằng xe giường nằm có được không?
Được nếu khoang hành lý còn chỗ, nhưng không cần thiết với chuyến hai ngày một đêm. Ba lô hoặc túi du lịch cỡ vừa gọn hơn, dễ mang khi chuyển sang xe trung chuyển hoặc đi đường đất. Vali lớn kéo trên đường đất đỏ và lối đi dốc ở vùng hồ khá vất vả.
Xe tới Tà Đùng sớm quá, chưa nhận phòng thì làm gì?
Chương trình tour thường đã tính chuyện này: khách được đưa về điểm tập kết hoặc nơi lưu trú để rửa mặt, ăn sáng, gửi đồ và nghỉ trước khi vào chặng đầu. Giờ nhận phòng chính thức tùy nơi ở. Bạn nên hỏi trước để biết sáng đó mình sẽ ở đâu.