Ở khu dân cư, các villa, khu garden và quán xá quanh hồ Tà Đùng thường có sóng điện thoại và dữ liệu di động, nhưng giữa hồ, trong các khe đồi, trên đường đất xuống thác và một số đoạn đèo, sóng có thể yếu hoặc mất hẳn. Vì vậy đoàn tour không nên dựa hoàn toàn vào điện thoại để giữ liên lạc: cần hẹn giờ, hẹn điểm tập trung và có người giữ đoàn ở mỗi chặng.
Chất lượng sóng còn phụ thuộc nhà mạng, loại máy, thời tiết và số người dùng cùng lúc; trạm phát sóng cũng được bổ sung theo thời gian. Bài không chỉ đích danh nhà mạng nào mạnh hơn vì không có số đo đáng tin cho từng điểm. Thay vào đó, bài nói về những kiểu chỗ hay yếu sóng trong chương trình tour, và cách một đoàn hai ba chục người giữ được nhau khi điện thoại không gọi được.
Vì sao vùng hồ có chỗ mạnh chỗ yếu
Sóng di động truyền tốt nhất khi máy "nhìn thấy" trạm phát. Vùng hồ Tà Đùng là địa hình đồi núi xen mặt nước rộng; trạm thường đặt gần khu dân cư, trục đường chính, những nơi có nhiều người dùng. Khi xuống khe đồi, đi sau một quả đồi, hay ra giữa hồ cách xa bờ có trạm, tín hiệu bị che hoặc quá xa.
Mặt hồ trống có lúc lại cho sóng tốt bất ngờ nếu thẳng tầm với trạm ở bờ bên kia. Ngược lại, chỉ cần thuyền vòng sau một đảo cao là sóng tụt. Vì thế người đi thuyền hay thấy điện thoại lúc có lúc mất, tin nhắn đến chậm hàng chục phút.
Thời tiết cũng ảnh hưởng. Mưa lớn, mây dày, giông sét có thể làm sóng chập chờn; mất điện lưới kéo dài vì giông có lúc làm trạm phát chạy bằng nguồn dự phòng. Những ngày lễ đông khách, nhiều người cùng gọi video, đăng ảnh ở một điểm ngắm, mạng dữ liệu có thể chậm dù vạch sóng vẫn đầy.
Điều đó có nghĩa là trải nghiệm sóng của mỗi đoàn mỗi khác. Đừng tin hoàn toàn lời "ở đó sóng mạnh lắm" hay "ở đó không có sóng đâu"; hãy chuẩn bị cho trường hợp xấu.
Những kiểu chỗ hay yếu sóng trong tour
Bảng dưới là các kiểu địa điểm trong một chương trình tour điển hình, xếp theo khả năng gặp sóng yếu. Đây là xu hướng, không phải số đo.
| Kiểu chỗ | Khả năng sóng | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Khu dân cư, trục đường chính | Thường ổn | Gọi, nhắn những việc cần trước khi vào chặng khác |
| Villa, khu garden trên đồi | Thường có, tuỳ vị trí | Hỏi wifi của chỗ ở, ghi lại mật khẩu |
| Trên thuyền giữa hồ | Lúc có lúc mất | Hẹn giờ quay lại bến, không hẹn gọi |
| Topview | Thường có vì ở cao | Chụp và gửi ảnh ở đây nếu cần |
| Đường đất xuống thác, khe đồi | Hay yếu hoặc mất | Đi theo người dẫn, không tách đoàn |
| Vườn sâu trong đồi | Tuỳ vườn | Biết đường quay ra chỗ xe |
| Một số đoạn đèo trên đường đi | Có đoạn yếu | Báo người nhà giờ dự kiến tới trước khi lên đèo |
Chỗ ở thường có wifi, là cách chắc nhất để gọi video về nhà, gửi ảnh nặng hay làm việc gấp. Tận dụng lúc ở chỗ ở cho những việc cần mạng ổn định, thay vì chờ tới lúc ra hồ.
Trưởng đoàn giữ liên lạc thế nào khi không có sóng
Nguyên tắc đầu tiên là hẹn giờ và hẹn chỗ, không hẹn "lát gọi nhau". Trước mỗi chặng, trưởng đoàn hoặc hướng dẫn viên nói rõ: đi tới đâu, mấy giờ tập trung lại, ở điểm nào. Điểm tập trung nên là chỗ dễ nhận ra như bến thuyền, chỗ đỗ xe, cổng khu Topview, chứ không phải "chỗ hồi nãy".
Nguyên tắc thứ hai là chia nhóm nhỏ. Đoàn hai ba chục người chia thành nhóm năm bảy người, mỗi nhóm có một người phụ trách đếm đủ người của mình. Khi tập trung, trưởng đoàn chỉ cần hỏi từng nhóm trưởng thay vì điểm danh cả đoàn.
Nguyên tắc thứ ba là người đi đầu và người đi cuối. Ở những chặng đi bộ hay chặng xe máy cày có đoạn đi bộ tới thác, một người dẫn phía trước, một người khoá đuôi phía sau. Không ai đi sau người khoá đuôi. Cách này cũ nhưng hiệu quả hơn mọi ứng dụng định vị khi không có sóng.
Với đoàn đông hoặc chặng xa trung tâm, đơn vị tour có thể dùng bộ đàm cầm tay giữa người dẫn và người khoá đuôi, hoặc giữa người ở bến và người trên thuyền. Bộ đàm không cần mạng di động, chỉ cần trong tầm phát. Nếu đoàn tự tổ chức, hỏi đơn vị tour có dùng bộ đàm không.
Chuẩn bị điện thoại trước khi đi
Một vài việc làm ở nhà, mất mười lăm phút, giúp điện thoại hữu ích hơn khi sóng yếu:
- Sạc đầy điện thoại và sạc dự phòng; mang dây sạc phù hợp với ổ cắm ở chỗ ở.
- Tải bản đồ khu vực hồ Tà Đùng về máy để xem ngoại tuyến trên ứng dụng bản đồ có hỗ trợ.
- Lưu số của trưởng đoàn, người điều hành tour, chỗ ở, nhà xe vào danh bạ và ghi ra giấy để trong ví.
- Tham gia nhóm nhắn tin của đoàn trước ngày đi, tắt thông báo những nhóm khác để đỡ hao pin.
- Bật chế độ tiết kiệm pin, giảm độ sáng màn hình, tắt các ứng dụng chạy nền không cần thiết.
- Biết cách bật, tắt chế độ máy bay: ở chỗ không có sóng, máy liên tục dò sóng làm hao pin rất nhanh.
- Với đoàn có hai nhà mạng khác nhau, chia đều người dùng mỗi nhà mạng trong các nhóm nhỏ để nhóm nào cũng có người có thể có sóng.
Đừng quên báo cho người nhà biết sẽ có lúc không liên lạc được, kèm lịch trình tóm tắt và số của đơn vị tour. Người nhà lo lắng gọi mãi không được thường là cuộc gọi đầu tiên mà người điều hành tour phải xử lý.
Gọi khẩn cấp khi sóng yếu
Các số khẩn cấp 113 (công an), 114 (cứu nạn, cứu hộ, cứu hoả) và 115 (cấp cứu y tế) gọi miễn phí. Ở nhiều máy, khi không có sóng của nhà mạng mình nhưng có sóng của nhà mạng khác, cuộc gọi khẩn cấp vẫn có thể được chuyển qua, nhưng không nên trông chờ điều này; hãy di chuyển ra chỗ thoáng, lên cao, về phía khu dân cư để gọi.
Khi gọi, nói rõ đang ở hồ Tà Đùng, xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng, gần điểm nào dễ nhận biết, chuyện gì xảy ra, bao nhiêu người cần giúp. Vì cái tên mới sau sáp nhập còn chưa quen với tất cả mọi người, nên nói thêm "vùng Đắk Glong cũ" để người nghe định vị nhanh.
Nếu tin nhắn đi được mà cuộc gọi không đi, nhắn cho người điều hành tour hoặc người thân ở nơi có sóng, nhờ họ gọi cứu hộ hộ mình, kèm vị trí. Tin nhắn SMS thường đi được ở mức sóng mà cuộc gọi không giữ nổi.
Trong mọi trường hợp, báo cho trưởng đoàn và người điều hành tour càng sớm càng tốt. Họ thường biết đường nhanh nhất ra khu dân cư, biết ai trong vùng có xe, có thuyền để hỗ trợ.
Chia sẻ vị trí và ứng dụng: dùng sao cho đúng
Nhiều đoàn bật chia sẻ vị trí trực tiếp trong nhóm nhắn tin hoặc ứng dụng bản đồ để biết ai đang ở đâu. Cách này tiện ở nơi có sóng, nhưng cần hiểu giới hạn: vị trí hiển thị là vị trí cuối cùng máy gửi được lên mạng. Khi người đó đi vào vùng mất sóng, chấm trên bản đồ đứng yên ở chỗ cũ, trong khi người thật đã đi xa hơn.
Vì vậy, khi nhìn vị trí của ai đó trên bản đồ, luôn xem thời điểm cập nhật. Vị trí của nửa tiếng trước không nói được người đó đang ở đâu bây giờ. Trưởng đoàn nên dùng chia sẻ vị trí như một manh mối, không phải bằng chứng.
Bản đồ tải về để xem ngoại tuyến vẫn hiện được chấm vị trí của chính mình nhờ định vị vệ tinh, kể cả khi không có sóng di động. Đây là công cụ hữu ích nhất khi lạc trong đồi: biết mình đang ở đâu so với hồ, với đường chính, với khu lưu trú. Chỉ cần nhớ tải bản đồ trước khi đi và chừa pin cho nó.
Chia sẻ vị trí liên tục cũng làm hao pin. Bật nó ở những chặng dễ tách đoàn như đường xuống thác, rồi tắt khi về chỗ ở, là cách cân bằng hợp lý.
Mạng yếu cũng là một phần của chuyến đi
Nhiều khách sau chuyến đi kể rằng những giờ không có sóng trên thuyền lại là lúc họ nhìn hồ kỹ nhất. Không có thông báo công việc, không ai lướt điện thoại, cả nhóm nói chuyện với nhau. Với người đi tour để nghỉ, đó không hẳn là điều xấu.
Người đang phải trực công việc thì nên sắp xếp trước: báo đồng nghiệp khung giờ có thể không liên lạc được, xử lý việc gấp khi ở chỗ ở có wifi, và để một số liên lạc khẩn của đơn vị tour cho cơ quan nếu thực sự cần tìm mình.
Khách livestream, đăng ảnh liên tục thì nên chấp nhận đăng chậm. Ảnh chụp trên thuyền có thể lưu lại, về chỗ ở mới gửi. Cố gắng đăng giữa hồ khi sóng yếu chỉ làm hao pin và phân tâm, trong khi thuyền đang di chuyển, đôi khi chòng chành.
Với trẻ lớn và thanh thiếu niên trong đoàn gia đình, những giờ ít sóng là dịp để cho các em làm việc khác: giữ ống nhòm, đếm đảo, hỏi chủ thuyền tên các loài chim, ghi lại chuyến đi vào sổ tay. Một chuyến đi mà các em nhớ được cảnh hồ thay vì nhớ màn hình là chuyến đi có giá trị.
Wifi ở chỗ ở và những điều nên biết
Phần lớn villa và khu garden phục vụ khách tour có wifi, nhưng tốc độ và độ phủ mỗi nơi khác nhau. Ở những căn nằm xa nhà chính, wifi có thể yếu; ở chỗ có nhiều khách cùng xem video buổi tối, mạng chậm hơn. Hỏi mật khẩu ngay lúc nhận phòng và thử gửi một tin nhắn để chắc máy đã vào được.
Wifi ở chỗ ở là mạng dùng chung với người lạ. Tránh đăng nhập ngân hàng, chuyển tiền khoản lớn qua wifi chung nếu không cần thiết; nếu bắt buộc, dùng dữ liệu di động của chính mình khi có sóng. Đây là thói quen an toàn chung ở bất cứ đâu, không riêng Tà Đùng.
Nếu đoàn có người cần họp trực tuyến, báo đơn vị tour từ trước để họ hỏi chỗ ở xem có góc nào sóng tốt nhất, có ổ điện gần đó không. Một cuộc họp quan trọng mà mất kết nối giữa chừng thì cả người họp lẫn đoàn đều mệt.
Câu hỏi thường gặp
Ở Tà Đùng có sóng điện thoại không?
Có. Khu dân cư, chỗ ở, trục đường chính quanh hồ thường có sóng và dữ liệu di động. Giữa hồ, khe đồi, đường xuống thác và vài đoạn đèo có thể yếu hoặc mất. Chất lượng tuỳ nhà mạng, loại máy và thời tiết.
Đi thuyền trên hồ Tà Đùng có gọi điện được không?
Lúc được lúc không, tuỳ vị trí thuyền so với trạm phát ở bờ và các đảo che chắn. Đừng hẹn gọi nhau khi trên thuyền; hẹn giờ quay lại bến. Việc gấp thì xử lý trước khi lên thuyền hoặc sau khi về bến.
Khi không có sóng mà cần cấp cứu thì làm gì?
Di chuyển ra chỗ thoáng, lên cao hoặc về phía khu dân cư rồi gọi 115 hoặc 114. Nếu chỉ gửi được tin nhắn, nhắn cho người điều hành tour hoặc người thân ở nơi có sóng nhờ gọi hộ, kèm vị trí. Báo trưởng đoàn ngay.
Có nên mang hai sim của hai nhà mạng khi đi tour Tà Đùng?
Không bắt buộc, nhưng hữu ích với người cần liên lạc thường xuyên. Đơn giản hơn là trong mỗi nhóm nhỏ của đoàn, có người dùng các nhà mạng khác nhau, để nhóm nào cũng có khả năng có sóng ở nhiều chỗ hơn.
Làm sao để điện thoại không hết pin khi đi tour Tà Đùng?
Sạc đầy trước khi đi, mang sạc dự phòng, giảm độ sáng, tắt ứng dụng chạy nền, và bật chế độ máy bay ở chỗ không có sóng vì máy dò sóng liên tục rất hao pin. Sạc lại ở chỗ ở mỗi khi có thể.
Trẻ em đi tour Tà Đùng có cần mang điện thoại không?
Không cần. Thay vào đó, ghi số điện thoại của cha mẹ và tên đơn vị tour vào một tấm thẻ cho trẻ mang theo, dạy trẻ đứng yên ở chỗ dễ thấy khi lạc. Điện thoại không có sóng ở nhiều chỗ thì cũng không giúp trẻ được.