Trong tour Tà Đùng 2 ngày 1 đêm, bữa sáng thường được dọn ngay tại khu lưu trú (villa hoặc garden) vào sáng ngày thứ hai, trước khi đoàn ra bến đi thuyền; món phổ biến là một tô nóng (phở, bún, hủ tiếu, mì) hoặc bánh mì ốp la, kèm cà phê và trà. Cơm trưa là bữa mâm chung, ăn sau khi đi Topview, thác và vườn, trước khi đoàn tắm rửa, trả phòng và chuẩn bị lên xe về. Mâm thường có canh, một món cá hoặc thịt, rau xào, món mặn đậm vị và trái cây theo mùa.
Hai bữa này ít được kể lại như tiệc BBQ, nhưng lại quyết định sức của cả đoàn trong ngày thứ hai, ngày đi nhiều nhất của chương trình. Bài này giúp anh chị hình dung trước: ăn ở đâu, mấy giờ, mâm có gì, ăn nhanh hay ăn thong thả được, và nên báo gì với đơn vị tour để hai bữa diễn ra suôn sẻ. Mỗi đơn vị có thực đơn riêng, nên những món nêu dưới đây là các món hay gặp ở vùng hồ, không phải thực đơn cố định của một tour nào.
Bữa nào thuộc chương trình, bữa nào tự lo
Một tour 2 ngày 1 đêm đi xe đêm thường bao gồm ba bữa chính: BBQ tối ngày đầu, ăn sáng và cơm trưa ngày thứ hai. Đọc kỹ chương trình sẽ thấy một khoảng trống mà khách mới hay bỏ sót: bữa sáng và bữa trưa của ngày đầu tiên. Xe đêm tới Tà Đùng vào sáng sớm, nhiều chương trình để khách tự ăn sáng ở điểm dừng hoặc gần nơi xuống xe, và bữa trưa ngày đầu có nơi tính vào gói, có nơi không. Bữa tối trên đường về cũng thường là phần tự túc ở trạm dừng.
Không có cách nào khác ngoài hỏi thẳng và đếm: "Gói của mình gồm những bữa nào, ghi rõ từng bữa theo ngày." Một chương trình minh bạch sẽ ghi số bữa và tên bữa, thay vì chỉ ghi "ăn uống theo chương trình". Biết trước bữa nào tự lo thì mang theo chút đồ ăn nhẹ, hoặc chuẩn bị ít tiền mặt cho các quán ven đường và trạm dừng.
Một điều cũng nên hỏi: bữa sáng là suất phục vụ tận bàn hay tự chọn, cơm trưa là mâm theo bàn hay suất riêng. Hai cách này khác nhau ở tốc độ và độ linh hoạt. Mâm chung hợp đoàn quen nhau, ăn nhanh và dễ thêm món; suất riêng hợp tour ghép nhiều nhóm lạ, mỗi người một phần rõ ràng, dễ báo món kiêng.
Bữa sáng ngày thứ hai: ăn gì để đi thuyền và leo dốc
Sáng ngày thứ hai là buổi sáng bận rộn nhất. Nhiều chương trình xếp chặng thuyền vào đầu ngày vì mặt hồ lặng và ánh sáng đẹp; có đoàn còn dậy sớm hơn để ngắm mây trên đồi. Vì vậy bữa sáng thường được dọn sớm và cần ăn gọn. Món nước nóng như phở, bún, hủ tiếu, mì là lựa chọn quen nhất: dễ ăn, nhanh, làm ấm người trong buổi sáng se lạnh. Bánh mì kèm trứng ốp la, chả, pa tê là phương án khác, hợp người không thích ăn nước. Có nơi phục vụ xôi, cháo, khoai lang luộc, bắp luộc của vườn quanh hồ.
Cà phê là thứ gần như luôn có. Tà Đùng nằm giữa vùng trồng cà phê của Tây Nguyên cũ, nên ly phin buổi sáng ở hiên nhìn xuống hồ là thói quen của rất nhiều đoàn. Người không quen uống cà phê đậm nên xin pha loãng hoặc chọn trà, nhất là trước chặng thuyền, vì cà phê đặc lúc bụng rỗng dễ làm cồn cào và nôn nao trên mặt nước.
Lời khuyên thực tế nhất là ăn vừa đủ no, không bỏ bữa, không ăn quá no. Bỏ bữa rồi ngồi thuyền, leo dốc Topview dễ hạ đường huyết; ăn quá no rồi lên thuyền dễ say. Ai hay say sóng nên ăn món khô, ít dầu mỡ và uống thuốc chống say theo hướng dẫn trên hộp trước giờ xuống thuyền.
Một buổi sáng mẫu và chỗ của bữa ăn trong đó
Bảng dưới là trình tự hay gặp của buổi sáng ngày thứ hai, chỉ để dễ hình dung; giờ thật do đơn vị tour quyết định theo mùa, theo thời tiết và theo bến thuyền.
| Khoảng thời gian | Việc của đoàn | Lưu ý về ăn uống |
|---|---|---|
| Rạng sáng | Ai muốn thì dậy ngắm mây, ngắm hồ | Uống nước ấm, chưa cần ăn nặng |
| Sau khi trời sáng hẳn | Ăn sáng tại khu lưu trú | Ăn gọn, nước nóng hoặc bánh mì, cà phê nhẹ |
| Giữa buổi sáng | Ra bến, đi thuyền ngắm hồ | Mang nước lọc, kẹo gừng nếu dễ say |
| Cuối buổi sáng | Topview, xe máy cày đi thác, thăm vườn | Ăn trái cây ở vườn vừa phải, nhớ uống nước |
| Trưa | Cơm trưa mâm chung | Bữa chính của ngày, ăn no để chuẩn bị chặng xe về |
Nhìn bảng sẽ thấy khoảng cách từ bữa sáng tới cơm trưa khá dài và toàn là chặng vận động. Một gói bánh nhỏ, vài viên kẹo trong ba lô giúp người lớn tuổi và trẻ nhỏ không bị đói giữa chừng.
Vào mùa mưa, trình tự này có thể đảo lại: nếu sáng có mưa, đơn vị tour dời chặng thuyền sang lúc trời tạnh, cho đoàn đi vườn hoặc nghỉ ở chỗ ở trước. Khi đó giờ ăn trưa cũng xê dịch theo. Đi tour thì nên chấp nhận sự linh hoạt này, miễn là người điều hành báo lại cho cả đoàn kịp thời và rõ ràng.
Cơm trưa mâm chung: những món hay gặp ở vùng hồ
Cơm trưa trong tour thường được dọn theo mâm, mỗi mâm sáu đến tám người hoặc theo bàn tròn mười người. Khung một mâm quen thuộc là: một nồi canh, một món cá, một món thịt, một đĩa rau xào hoặc luộc, một món mặn để "đưa cơm" như cá kho, thịt kho, trứng, kèm dưa chua, nước mắm ớt và trái cây tráng miệng. Vùng hồ có lợi thế là cá nuôi lồng và cá đánh bắt, nên món cá kho, cá chiên, canh chua cá xuất hiện thường xuyên; gà thả đồi, heo nuôi rẫy và các loại rau vườn cũng hay có mặt.
Rau là phần nhiều khách bất ngờ. Đất đỏ bazan và khí hậu mát cho rau cải, rau lang, bí, su su, đậu, cùng các loại rau rừng, măng theo mùa mà người địa phương hái về. Với khách từ thành phố, một đĩa rau vừa hái luộc chấm kho quẹt hay xào tỏi đôi khi được khen nhiều hơn món thịt.
Tráng miệng thường là trái cây đang mùa của vườn quanh hồ: chuối, bơ, mít, chanh dây, có mùa có sầu riêng. Món nào có thì tuỳ tháng, không nên kỳ vọng mọi mùa đều có bơ hay sầu riêng trên mâm. Nếu đoàn muốn thêm một món đặc biệt như lẩu cá, gà nướng nguyên con, nên đặt từ trước vì bếp vùng hồ ít khi có sẵn số lượng lớn.
Ăn ở đâu: tại chỗ ở, nhà hàng ven hồ hay nhà vườn
Bữa sáng gần như luôn diễn ra tại khu lưu trú, vì sau một đêm ngủ lại, đây là cách tiết kiệm thời gian nhất. Cơm trưa thì có ba kiểu phổ biến. Kiểu thứ nhất, quay về khu lưu trú ăn rồi tắm rửa, trả phòng ngay tại chỗ: tiện cho đoàn có người lớn tuổi, ít phải di chuyển. Kiểu thứ hai, ăn ở một nhà hàng hoặc bếp ăn ven hồ gần bến thuyền: hợp khi chương trình kết thúc ở phía hồ. Kiểu thứ ba, ăn ngay tại nhà vườn sau buổi thăm vườn: có chất quê hơn, nhưng phụ thuộc chỗ ngồi và thời tiết.
Không có kiểu nào tốt hơn tuyệt đối, chỉ có kiểu hợp với nhịp của đoàn. Điều quan trọng là đơn vị tour nói rõ trước để khách biết có cần mang theo đồ tắm, đồ thay ra chỗ ăn hay không, và hành lý để ở đâu trong lúc ăn. Nhiều đoàn trả phòng trước khi đi thác và vườn, gửi hành lý lên xe, nên cần biết chỗ tắm rửa trước khi lên xe về.
Với tour ghép, cơm trưa thường là lúc các nhóm khách lẻ ngồi chung một khu. Đây cũng là dịp tốt để hỏi đơn vị tour giờ xe về chính xác, điểm trả khách, và ai cần ghé đâu mua quà.
Những điều nên báo trước cho hai bữa này
Các bữa trong tour được chuẩn bị theo số người đã chốt. Báo trước những điểm sau giúp bếp chuẩn bị đúng, khỏi phải xoay xở tại chỗ:
- Số người ăn chay, ăn kiêng, dị ứng, kèm mức độ cụ thể (chay trường hay chay kỳ, kiêng hải sản hay chỉ kiêng tôm cua).
- Số trẻ nhỏ cần suất riêng ít cay, ít mặn, và bé nào cần ghế ăn hay chén muỗng riêng.
- Người lớn tuổi cần món mềm, ít dầu mỡ, hoặc cần ăn đúng giờ vì uống thuốc.
- Ai muốn ăn sáng sớm hơn cả đoàn để đi ngắm mây, hoặc ai muốn bỏ bữa sáng để ngủ thêm.
- Đoàn có muốn thêm món, đổi món hay gọi thêm đồ uống trong bữa trưa, và cách tính phần phát sinh.
Những đề nghị nhỏ như đổi phở sang bánh mì, thêm một đĩa rau, đổi trà thành nước ấm thường được đáp ứng dễ dàng nếu nói sớm. Đề nghị lớn như đổi cả thực đơn trưa hay thêm món đặc sản cần đặt từ khi giữ chỗ. Nói rõ ngay từ đầu cũng giúp tránh hiểu lầm về phần nào nằm trong gói và phần nào tính thêm.
Ăn cho đủ sức về: bữa trưa trước chuyến xe dài
Cơm trưa ngày thứ hai thường là bữa ăn chính cuối cùng trước chuyến xe về TP.HCM, một chặng dài nhiều giờ, có đoạn đèo dốc ở phía cao nguyên. Vì vậy đây là bữa nên ăn no vừa phải, đủ cơm, đủ rau, tránh quá nhiều dầu mỡ và đồ cay. Người hay say xe nên ăn xong trước giờ lên xe một khoảng, không ăn vội rồi leo ngay lên giường nằm.
Nước uống là thứ hay bị quên. Sau một buổi sáng đi thuyền, đi thác, đi vườn dưới nắng cao nguyên, nhiều người mất nước mà không để ý. Uống đủ nước trong bữa trưa và mang theo một chai lên xe sẽ giúp chặng về đỡ mệt, đỡ đau đầu.
Nếu xe về xuất phát vào buổi chiều, trên đường thường có một điểm dừng ăn tối hoặc ăn nhẹ ở trạm dừng chân; phần này hay là tự túc. Mua thêm bánh, trái cây ở vườn hoặc chợ xã trước khi lên xe là cách để không phụ thuộc giờ dừng của xe. Chỉ lưu ý chọn đồ ít mùi, không quá chín, vì xe giường nằm là không gian kín và đông người.
Câu hỏi thường gặp
Tour Tà Đùng 2 ngày 1 đêm gồm mấy bữa ăn?
Chương trình hay gặp gồm ba bữa: BBQ tối ngày đầu, ăn sáng và cơm trưa ngày thứ hai. Bữa sáng, bữa trưa ngày đầu và bữa tối trên đường về tuỳ đơn vị, thường là tự túc. Hãy hỏi đơn vị tour liệt kê từng bữa theo ngày.
Bữa sáng trong tour có được chọn món không?
Thường có một hai lựa chọn như món nước hoặc bánh mì, kèm cà phê và trà. Tour ghép ít khi đổi riêng cho từng người, tour đoàn riêng thì dễ hơn. Có nhu cầu riêng như ăn chay, ăn mềm thì báo trước khi đi.
Cơm trưa ăn ở đâu, có phải đi xa không?
Tuỳ chương trình: ăn tại khu lưu trú, ở bếp ăn gần bến thuyền hoặc tại nhà vườn sau buổi thăm vườn. Phần lớn đều gần các điểm tham quan, không phải đi xa. Hỏi trước để biết có chỗ tắm rửa, thay đồ trước khi lên xe về hay không.
Mâm cơm trưa có đủ cho người ăn khoẻ không?
Mâm đoàn thường tính theo số người, cơm thêm được. Nếu đoàn toàn người trẻ ăn khoẻ hoặc vừa vận động nhiều, có thể đề nghị thêm cơm, thêm rau, hoặc đặt thêm một món; hỏi cách tính phần phát sinh trước khi gọi.
Có nên ăn sáng trước khi đi thuyền không?
Có, nhưng ăn vừa phải. Bỏ bữa rồi đi thuyền, leo dốc dễ mệt và chóng mặt; ăn quá no hoặc uống cà phê đặc lúc đói lại dễ say sóng. Món nước nóng hoặc bánh mì, kèm trà hay cà phê pha loãng là lựa chọn an toàn.