Lịch trình tour Tà Đùng mùa mưa khác mùa khô ở một nguyên tắc: các chặng ngoài trời, nhất là thuyền, Topview và chặng xe máy cày tới thác, được dồn về buổi sáng khi trời thường còn khô ráo, còn buổi chiều để trống hoặc dành cho hoạt động có mái che, vì mưa giông trên cao nguyên thường kéo tới vào chiều. Chặng nào cũng có thể bị dời hoặc rút ngắn, và một đơn vị tour tốt sẽ có sẵn phương án thay thế chứ không cố đi cho đủ.
Mùa mưa ở vùng Tây Nguyên nói chung kéo dài khoảng giữa năm tới cuối năm, có năm sớm, có năm muộn, và không phải ngày nào cũng mưa. Bài này không dự báo thời tiết; nó nói cách một chương trình tour được xếp lại cho hợp mùa mưa, đoàn nên chờ đợi gì, chuẩn bị gì, và những chặng nào dễ bị ảnh hưởng nhất. Đi mùa mưa không có gì đáng ngại nếu biết trước những điều này.
Mùa mưa ở vùng hồ: không phải mưa cả ngày
Nhiều người nghe "mùa mưa" là hình dung những ngày mưa dầm từ sáng tới tối. Ở vùng hồ trên cao nguyên, kiểu thời tiết hay gặp hơn là buổi sáng nắng nhẹ hoặc âm u, trưa oi, rồi chiều mây kéo tới, mưa giông một hai tiếng, tối tạnh. Cũng có những đợt mưa kéo dài vài ngày khi có áp thấp hay bão ở xa, nhưng không phải lúc nào cũng vậy.
Chính kiểu mưa chiều ấy quyết định cách xếp lịch. Nếu dồn các chặng ngoài trời vào buổi sáng, phần lớn chuyến đi diễn ra khi trời còn khô. Buổi chiều, khi mưa tới, đoàn đã ở trong phòng, ở khu có mái che, hoặc đang trên xe. Lịch mùa khô có thể thong thả chia chặng ra cả ngày; lịch mùa mưa thì gom chặng về một phía.
Mùa mưa cũng có cái hay riêng: đồi xanh hơn, hồ thường đầy nước hơn, không khí mát và trong sau mỗi cơn mưa, mây trôi thấp trên mặt hồ tạo những khung cảnh mùa khô không có. Không ít khách quay lại Tà Đùng đúng mùa này vì cảnh ấy.
Một lợi thế ít người để ý: mùa mưa thường vắng khách hơn mùa khô, nhất là các tuần không có dịp lễ. Bến thuyền ít người, điểm ngắm thoáng, chỗ ở dễ chọn. Với người chấp nhận được vài cơn mưa chiều, đây là lúc đi rất đáng.
So khung giờ mùa khô và mùa mưa
Bảng dưới so cách xếp ngày thứ hai của một tour hai ngày một đêm. Giờ là minh hoạ; người dẫn đoàn quyết theo trời hôm đó:
| Khung | Mùa khô | Mùa mưa |
|---|---|---|
| Sáng sớm | Ăn sáng, thuyền | Ăn sáng sớm hơn, thuyền ngay khi trời cho phép |
| Giữa buổi sáng | Topview, xe máy cày tới thác | Topview và thác dồn liền, rút ngắn nếu đường trơn |
| Cuối buổi sáng | Thăm vườn | Thăm vườn, ưu tiên vườn gần đường chính |
| Trưa | Cơm trưa, trả phòng | Cơm trưa, trả phòng sớm |
| Chiều | Có thể thêm chặng nhẹ | Để trống, chờ xe trong khu có mái che |
Điểm khác lớn nhất là buổi chiều: mùa khô có thể dùng, mùa mưa nên để trống. Khách đi mùa mưa đừng ngạc nhiên khi người dẫn đoàn gọi dậy sớm hơn bình thường; đó là cách giữ cho đoàn đi được nhiều chặng nhất. Dậy sớm một chút để đổi lấy một buổi sáng khô ráo là cuộc đổi rất có lời.
Chặng thuyền: đi sớm, chờ gió lặng
Thuyền là chặng nhạy với thời tiết nhất vì diễn ra trên mặt nước rộng. Mưa nhỏ thì thuyền vẫn đi được nếu có mái che và khách mặc áo mưa; gió lớn, mưa giông có sấm sét thì không đi. Mặt hồ rộng không có chỗ trú, và sét nguy hiểm với mọi vật nhô cao trên mặt nước.
Vì vậy, mùa mưa chặng thuyền thường được đặt sớm nhất trong ngày, ngay sau bữa sáng. Nếu sáng hôm đó trời xấu, người dẫn đoàn có thể dời thuyền sang muộn hơn trong buổi sáng, đổi chỗ với Topview, chờ trời quang. Nếu cả buổi sáng không đi được, chặng thuyền có thể bị bỏ; hỏi trước đơn vị tour cách bù trong trường hợp này.
Khách nên mang áo mưa mỏng loại bộ hoặc áo choàng, túi chống nước cho điện thoại. Áo phao vẫn mặc như mọi khi, mặc áo phao ra ngoài áo mưa. Ngồi yên, không đứng dậy chụp ảnh khi thuyền chạy trên mặt nước có sóng.
Topview và thác: phụ thuộc đường đất
Chặng Topview phụ thuộc chủ yếu vào tầm nhìn. Sau mưa, không khí trong, nhìn xuống hồ rất rõ; trong mưa hay mây mù dày, có khi đứng trên điểm ngắm chỉ thấy một màn trắng. Người dẫn đoàn thường canh lúc trời hé để đưa đoàn lên; nếu không được, đoàn có thể ghé lại vào lúc khác trong ngày.
Chặng xe máy cày tới thác ba tầng là chặng dễ bị ảnh hưởng nhất. Đường đất đỏ sau mưa trơn và lầy, xe nặng có thể bị sa lầy, dốc trơn nguy hiểm. Ở thác, nước dâng nhanh sau mưa lớn, đá rêu trơn. Nếu đêm trước mưa lớn, chặng này có thể bị rút ngắn, chỉ đi tới đoạn an toàn, hoặc bỏ hẳn.
Đừng nài người lái xe máy cày đi tiếp khi họ nói đường không đi được. Họ biết từng đoạn dốc, từng vũng lầy; một chuyến bị kẹt giữa đường đất trong mưa là trải nghiệm không ai muốn có. Một đơn vị tour tốt sẽ thay chặng thác bằng thứ khác, như ghé thêm một vườn gần đường nhựa hay một buổi uống cà phê ngắm mưa trên hồ.
Thăm vườn mùa mưa
Mùa mưa là mùa vườn xanh nhất, nhiều cây đang trong mùa trái. Tuỳ năm và tuỳ vườn, mùa mưa có thể trùng mùa bơ, mùa sầu riêng, mùa chanh dây ở vùng cao nguyên; hỏi đơn vị tour gần ngày đi để biết vườn đang có gì. Buổi thăm vườn mùa này thường vui vì có trái để xem, để thử.
Đổi lại, lối đi trong vườn trơn, bùn đất bám giày, muỗi và côn trùng nhiều hơn. Mang giày đế bám hoặc ủng nhựa, quần dài, thuốc chống muỗi. Đi theo lối chủ vườn chỉ, không đi tắt qua luống, vì mùa mưa đất mềm, giẫm vào là hỏng rễ cây.
Nếu mưa lớn ngay giờ thăm vườn, đoàn có thể trú dưới mái nhà vườn, nghe chủ vườn kể chuyện, ăn trái tại chỗ. Một buổi như vậy không kém vui so với đi dạo giữa vườn ngày nắng.
Bữa nướng tối khi trời mưa
Bữa nướng ngoài trời là phần dễ bị mưa làm hỏng nhất. Nơi tổ chức tour quen mùa mưa thường có khu nướng có mái che, hoặc dời bữa nướng vào hiên, vào nhà ăn. Hỏi trước khi đặt tour: nếu mưa, bữa nướng tổ chức ở đâu.
Mưa tối trên cao nguyên làm trời lạnh nhanh; mặc áo ấm, mang tất. Đường từ khu nướng về phòng có thể trơn và tối; mang đèn pin, đi chậm, nhất là khi có uống. Những bậc đất, bậc gỗ ngoài trời là chỗ dễ trượt nhất.
Có một điều thú vị: bữa nướng dưới mái che, nghe mưa rơi trên mái tôn, ngồi sát nhau cho ấm, nhiều đoàn lại thấy vui hơn bữa nướng ngoài trời ngày khô. Mưa không phải lúc nào cũng là điều xấu với một chuyến đi.
Nếu mưa kéo dài cả tối, người dẫn đoàn có thể đề nghị chuyển bữa nướng thành lẩu hoặc bữa cơm trong nhà. Đừng tiếc; một nồi lẩu nóng giữa đêm mưa lạnh trên cao nguyên có khi lại hợp hơn đồ nướng.
Đường xe mùa mưa: chuyến đi và chuyến về
Đường từ TP.HCM lên cao nguyên mùa mưa có những đoạn đèo dễ sạt taluy sau mưa lớn kéo dài, có đoạn ngập cục bộ. Xe giường nằm chạy đêm có thể đi chậm hơn, tới nơi muộn hơn thường lệ. Đơn vị tour theo dõi tin đường sá và có thể chọn hướng khác nếu một đoạn có sự cố.
Chuyến về chiều mùa mưa cũng vậy: nếu có mưa giông lớn, xe có thể chạy chậm trên đoạn đèo, về tới thành phố muộn hơn dự kiến. Người cần đi làm sớm hôm sau nên tính thêm thời gian dự phòng. Mang theo đồ ăn nhẹ và nước trên xe.
Nếu có cảnh báo thiên tai, đường bị chia cắt, đơn vị tour có thể hoãn chuyến. Đây là quyết định đúng, không nên phản đối. Điều cần hỏi trước là trong trường hợp này khách được dời ngày hay hoàn tiền, như đã nói ở bài về đổi ngày và huỷ tour.
Chuẩn bị riêng cho tour mùa mưa
Ngoài đồ dùng thường lệ, tour mùa mưa cần thêm vài thứ nhỏ mà thiếu là khó chịu cả chuyến:
- Áo mưa bộ mỏng hoặc áo choàng, loại gấp gọn bỏ được vào ba lô.
- Túi chống nước cho điện thoại, túi nilon để bọc ba lô, giấy tờ.
- Giày đế bám hoặc dép quai hậu chịu nước; một đôi khô để thay khi về phòng.
- Quần áo nhanh khô, ít đồ cotton dày vì lâu khô trong không khí ẩm.
- Thuốc chống muỗi, côn trùng; mùa mưa vùng hồ nhiều muỗi hơn.
- Một chiếc khăn nhỏ để lau mặt, lau tay sau khi dính mưa.
- Túi đựng đồ ướt riêng để không làm ẩm đồ sạch trong va li.
Những thứ này nhẹ và rẻ, nhưng quyết định chuyến đi mùa mưa thoải mái hay khổ sở. Đơn vị tour thường nhắc trong tin nhắn trước ngày đi; nếu không, cứ mang theo.
Người dẫn đoàn quyết thế nào trong một ngày mưa
Trong tour mùa mưa, người dẫn đoàn thường quyết lịch của ngày từ rất sớm, dựa trên ba thứ: trời lúc rạng sáng, tin dự báo, và tình trạng đường mà người địa phương báo lại. Họ có thể gọi cho người lái thuyền hỏi mặt hồ, gọi cho người có xe máy cày hỏi đường xuống thác, rồi mới xếp thứ tự chặng.
Vì vậy, lịch có thể được báo lại vào buổi sáng, khác với lịch đã nói tối hôm trước. Đó không phải sự tuỳ tiện mà là cách làm đúng ở vùng hồ. Khách nên giữ điện thoại mở chuông, đọc tin trong nhóm đoàn từ sớm, và sẵn sàng đổi giờ.
Nếu không đồng ý với quyết định bỏ một chặng, có thể hỏi lý do và hỏi phương án bù. Nhưng khi người lái thuyền hay lái xe nói không an toàn, đó là câu trả lời cuối cùng. Ở vùng hồ, an toàn của cả đoàn quan trọng hơn một tấm ảnh.
Ngày mưa cũng là ngày nên kiên nhẫn với giờ giấc: xe chạy chậm hơn trên đường ướt, thuyền chờ trời hé, bữa ăn dọn muộn hơn vì bếp phải che chắn.
Câu hỏi thường gặp
Mùa mưa đi tour Tà Đùng có được đi thuyền không?
Thường vẫn đi được vào buổi sáng, khi trời chưa có giông. Mưa nhỏ có thể đi với áo mưa; gió lớn hay mưa giông có sấm sét thì không đi. Nếu cả buổi sáng không đi được, hỏi đơn vị tour cách bù chặng thuyền.
Chặng thác có bị bỏ vào mùa mưa không?
Có thể, vì đường đất đỏ sau mưa trơn, lầy và nước ở thác dâng nhanh. Người lái xe máy cày và người dẫn đoàn quyết theo tình trạng đường hôm đó; chặng có thể rút ngắn hoặc thay bằng hoạt động khác.
Mùa mưa ở Tà Đùng là những tháng nào?
Mùa mưa ở Tây Nguyên nói chung kéo dài khoảng giữa năm tới cuối năm, có năm sớm có năm muộn. Không phải ngày nào cũng mưa; kiểu hay gặp là sáng khô, chiều mưa giông. Xem dự báo gần ngày đi để chuẩn bị.
Đi tour mùa mưa cần mang gì thêm?
Áo mưa gọn nhẹ, túi chống nước cho điện thoại, giày đế bám chịu nước, quần áo nhanh khô, thuốc chống muỗi và túi đựng đồ ướt. Những thứ nhỏ này làm chuyến đi mùa mưa dễ chịu hơn nhiều.
Mưa lớn thì tour có bị hoãn không?
Nếu có cảnh báo thiên tai hoặc đường bị chia cắt, đơn vị tour có thể hoãn để an toàn. Mưa giông bình thường thì tour vẫn đi, chỉ xếp lại lịch trong ngày. Hỏi trước điều khoản dời ngày, hoàn tiền khi hoãn vì thời tiết.